D’EU-Direktiv iwwer d’Accessi­bilitéit fir digital Déngschter: wat zënter Juni 2025 gëllt

01Wou mir stinn

D’EU-Direktiv iwwer d’Accessibilitéit (mécht eng extern Websäit op), d’Direktiv (EU) 2019/882, leet gemeinsam Accessibilitéitsufuerderunge fir eng Lëscht vu Produkter an Déngschter fest. Als Direktiv wierkt se iwwer national Gesetzer: d’Memberstaate missten dës bis den 28. Juni 2022 unhuelen a se vum 28. Juni 2025 un uwenden. Zënter deem Datum muss en Déngscht, deen ënner d’Direktiv fält a Konsumenten an der EU ugebuede gëtt, d’Ufuerderungen an all Land erfëllen, wou en ugebuede gëtt.

D’Direktiv steet nieft der Direktiv iwwer d’Accessibilitéit vu Websäiten, (EU) 2016/2102, déi zënter e puer Joer d’Websäiten an Apps vum ëffentleche Secteur ofdeckt, zu Lëtzebuerg iwwer d’Gesetz vum 28. Mee 2019. D’EU-Direktiv iwwer d’Accessibilitéit dréit änlech Erwaardungen an de Privatsecteur, awer nëmme fir d’Produkter an Déngschter, déi se oplëscht.

02Wéi eng digital Déngschter betraff sinn

Den Artikel 2 Paragraf 2 lëscht d’Déngschter op, déi betraff sinn, wa se Konsumenten ugebuede ginn:

• Online-Commerce: Déngschter, déi op Distanz iwwer Websäiten a mobil Apps op Ufro vun engem Konsument erbruecht ginn, fir e Kontrakt mat engem Konsument ofzeschléissen. An der Praxis all Online-Geschäft oder all Buchungsprozess, deen u Konsumente verkeeft.
• Bankdéngschter fir Konsumenten: Kreditkontrakter, Bezuelungsdéngschter a Bezuelkonten, elektronescht Geld a bestëmmten Investitiounsdéngschter fir Konsumenten.
• Elementer vum Passagéiertransport an der Loft, mam Bus, mam Zuch an op dem Waasser: Websäiten, mobil Apps, elektronesch Ticketen an Ticketing-Déngschter, Reesinformatioun, och an Echtzäit, an interaktiv Selbstbedéngungsterminalen. Fir den urbanen, suburbanen a regionalen Transport sinn nëmmen d’Selbstbedéngungsterminalen erfaasst.
• Elektronesch Kommunikatiounsdéngschter an Déngschter, déi Zougang zu audiovisuelle Mediendéngschter ginn, wéi d’Apps an Interface vu Streaming- an Televisiounsubidder.
• E-Books an hir spezifesch Software.

D’Direktiv deckt och Produkter of, wéi Computeren an Operatiounssystemer, Smartphones, Bezuelterminalen, Bankomaten, Ticketing- a Check-in-Automaten an E-Reader. Wann Dir Software fir esou Hardware baut, erreechen Iech d’Produktufuerderungen iwwer Äre Client.

Déngschter, déi nëmmen u Firmen ugebuede ginn, falen net drënner, och wann ëmmer méi Firmeclienten an hiren Ausschreiwungen dee selwechten Niveau froen. E Clientsportal fir Konsumenten a Firmen ass fir d’Notzung vu Konsumenten erfaasst.

03D’Ausnam fir Mikro­entreprisen

Mikroentreprisen, déi Déngschter ubidden, si fir dës Déngschter vun den Accessibilitéitsufuerderungen ausgeholl (Artikel 4 Paragraf 5). D’Direktiv definéiert eng Mikroentreprise als eng Entreprise mat manner wéi 10 Beschäftegten an engem Joresëmsaz oder engem Joresbilan vu maximal 2 Milliounen Euro. D’Ausnam gëllt nëmme fir Déngschter. Eng kleng Firma, déi betraffe Produkter op de Maart bréngt, muss d’Produktufuerderungen trotzdeem erfëllen.

D’Ausnam gëllt fir den Ubidder, net fir den Déngscht. Wann eng méi grouss Firma en Online-Geschäft bedreift, dat eng kleng Agence gebaut huet, ass dat Geschäft erfaasst.

04Wat d’Ufuerderunge fir eng Websäit oder eng App bedeiten

Den Annex I leet d’Ufuerderunge fest. Fir Déngschter ass de Kär, datt Websäiten, verbonnen Online-Applikatiounen a mobil Apps konsequent an adequat accessibel gemaach ginn, andeems se, wéi et an der franséischer Versioun heescht, „perceptibles, utilisables, compréhensibles et robustes“ gemaach ginn. Dës véier Prinzipie kommen aus de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG), a si ginn zu konkrete Kontrollen:

• Perceptibel: Textalternative fir Biller, Ënnertitele fir Videoen, genuch Faarfkontrast, Inhalter, déi sech op engem klengen Ecran oder bei staarkem Zoom ouni Informatiounsverloscht nei uerdnen.
• Bedéngbar: all Funktioun funktionéiert mat der Tastatur, de Fokus ass siichtbar a follegt enger logescher Reiefolleg, kee bleift an engem Dialog hänken, an Zäitlimitte kënne verlängert ginn.
• Verständlech: kloer Labelen an Instruktiounen, Feelermeldungen, déi soen, wat falsch gelaf ass a wéi een et korrigéiert, eng Navigatioun, déi een erwaart.
• Robust: korrekt Semantik, sou datt Screenreader an aner Hëllefstechnologien all Kontrollelement, säin Numm, seng Roll a säin Zoustand erkennen.

Verschidden Déngschter hunn zousätzlech spezifesch Ufuerderungen. Online-Commerce muss d’Funktioune fir Identifikatioun, Sécherheet a Bezuelung accessibel maachen an d’Accessibilitéitsinformatiounen iwwer déi verkaafte Produkter weiderginn, wann de verantwortleche Wirtschaftsakteur se liwwert. Bankdéngschter fir Konsumente mussen och Identifikatiounsmethoden, elektronesch Ënnerschrëften, Sécherheetsfunktiounen a Bezuelungsdéngschter accessibel maachen, an Informatioune ginn, déi verständlech sinn, ouni den Niveau B2 vum Cadre européen commun de référence pour les langues (CECRL) z’iwwerschreiden.

Ubidder vun Déngschter mussen och erklären, wéi hiren Déngscht d’Ufuerderungen erfëllt. Den Annex V verlaangt dës Informatioun an den allgemenge Geschäftsbedéngungen oder an engem gläichwäertegen Dokument, dat an accessibele Formater zur Verfügung steet. Vill Organisatioune publizéiere se als Accessibilitéitserklärung a verlinke se am Footer an an de Bedéngungen.

Normen: EN 301 549 a WCAG

Produkter an Déngschter, déi harmoniséierten Normen entspriechen, déi am Amtsblat vun der EU zitéiert goufen, gëllen als konform mat den Ufuerderungen, déi dës Normen ofdecken (Artikel 15). Déi europäesch Norm fir d’Accessibilitéit vun IKT-Produkter an -Déngschter ass d’EN 301 549. Hir Versioun 3.2.1 ass déi harmoniséiert Norm ënner der Direktiv iwwer d’Accessibilitéit vu Websäiten, a fir Webinhalter integréiert se d’WCAG-2.1-Critèren op den Niveauen A an AA.

Harmoniséiert Normen, déi spezifesch fir d’EU-Direktiv iwwer d’Accessibilitéit sinn, ginn op Basis vun engem Normungsoptrag vun der Kommissioun ausgeschafft; préift, wéi eng Referenzen zitéiert goufen, ier Dir Iech op d’Presomptioun vun der Konformitéit stëtzt. Op alle Fall ass d’EN 301 549 haut de Moossstaf fir Autoritéiten, Auditeuren a Clienten. D’WCAG 2.2, zënter Oktober 2023 eng W3C-Recommandatioun, setzt Critèren dobäi, wéi Mindestgréisste fir Zilflächen an accessibel Authentifikatioun. Wann Dir haut no WCAG 2.2 um Niveau AA baut, deckt Dir d’WCAG 2.1 of a sidd fir déi nächst Versioun vun der Norm virbereet.

05Dispropor­tionéiert Belaaschtung a fundamental Ännerung

Den Artikel 14 erlaabt zwou Ausnamen. Eng Ufuerderung gëllt net, souwäit hir Erfëllung den Déngscht a senger Natur fundamental ännere géif oder dem Ubidder eng disproportionéiert Belaaschtung opleeë géif. Béid sinn enk:

• Den Ubidder muss d’Bewäertung selwer maachen, no de Critèren aus dem Annex VI, a se dokumentéieren.
• En Ubidder, deen aus anere Quelle Sue fir d’Verbesserung vun der Accessibilitéit kritt, ka sech net op eng disproportionéiert Belaaschtung beruffen.
• Ubidder vun Déngschter erneieren d’Bewäertung vun der disproportionéierter Belaaschtung, wann den Déngscht sech ännert, wann d’Autoritéiten et froen, an op alle Fall op d’mannst all fënnef Joer.
• Ubidder, déi sech op d’Ausnam stëtzen, mussen d’Maartiwwerwaachungsautoritéite vun de betraffene Memberstaaten informéieren. Mikroentreprise sinn dovun ausgeholl.

Eng Ausnam deckt déi spezifesch Ufuerderung, déi disproportionéiert ass, net de ganzen Déngscht. Gesitt se als lescht Mëttel: déi meescht Barrièren entstinn duerch Komponenten an Inhalter, déi wéineg kaschten, wann ee se fréi entdeckt.

06Iwwergangs­perioden

Den Artikel 32 gesäit Iwwergangsperiode vir. Déi éischt zwou hei ënnendrënner si fir d’Memberstaaten obligatoresch, déi drëtt ass optional:

• Bis den 28. Juni 2030 kënnen Ubidder vun Déngschter hir Déngschter weider mat Produkter erbréngen, déi se virum 28. Juni 2025 legal fir änlech Déngschter benotzt hunn.
• Servicekontrakter, déi virum 28. Juni 2025 ofgeschloss goufen, kënnen onverännert bis zu hirem Enn weiderlafen, mee net méi laang wéi fënnef Joer no deem Datum.
• Wou d’national Gesetz et erlaabt, kënne Selbstbedéngungsterminalen, déi virum 28. Juni 2025 legal benotzt goufen, bis zum Enn vun hirer wirtschaftlecher Notzungsdauer am Asaz bleiwen, mee net méi laang wéi 20 Joer nodeems se a Betrib geholl goufen.

Dës Periode schützen existent Hardware a Kontrakter. Si verréckelen d’Ufuerderunge fir eng Websäit oder eng App net, déi Dir ännert, nei lancéiert oder neie Clienten ubitt. Zu Lëtzebuerg gesäit d’Gesetz vum 8. Mäerz 2023 fir existent Produkter, déi an Déngschter benotzt ginn, eng Iwwergangszäit bis den 28. Juni 2030 vir.

07D’Lëtzebuerger Gesetz

Maartiwwerwaachung a Sanktioune sinn national. All Memberstaat designéiert seng eegen Autoritéiten a leet Sanktioune fest, déi effektiv, proportional an ofschreckend musse sinn. Zu Lëtzebuerg gesäit et esou aus:

Wann Dir och an der Belsch, a Frankräich oder an Däitschland Konsumenten Déngschter ubitt, gëllt do d’Gesetz vun deem Land, mat sengen eegenen Autoritéiten an Iwwergangsreegelen.

08Accessi­bilitéit als Engineering-Praxis

Déi meescht Feeler bei der Accessibilitéit si keng Designentscheedungen. Si entstinn duerch Komponenten ouni Semantik, Inhalter ouni Alternativen a Widgete vun Drëtten, déi kee getest huet. Dofir enttäuscht en Audit kuerz virum Start: e fënnt Dosende vu Problemer, déi bëlleg ze vermeiden an deier spéit ze reparéiere sinn. Wat funktionéiert, ass d’Accessibilitéit wéi d’Sécherheet ze behandelen, als Eegenschaft vum Liwwerprozess.

• En accessibelen Designsystem. Knäpp, Formulairen, Dialogen, Menüen, Tabs an Datetabelle ginn eemol mat korrekter Semantik, Tastaturënnerstëtzung a Fokusbehandlung gebaut, mat Screenreader getest an iwwerall nees benotzt. Faarftokens gi fir de Kontrast am hellen an am donkelen Theema gepréift.
• Eng Definition of Done mat Accessibilitéit. All User Story leet fest, wéini se bei Tastatur, Labelen a Feelerbehandlung ugeholl ass, an d’Reviewer préiwe se wéi all aner Ufuerderung.
• Automatesch Kontrollen an der Pipeline. Reegelbaséiert Scanner lafe bei all Build a blockéiere Regressiounen. Si fannen nëmmen en Deel vun de Problemer, wéi feelend Labelen, Kontrast an ongëltege Markup, dofir ergänze se manuell Tester an ersetze se ni.
• Manuell Tester duerch Leit, déi Hëllefstechnologie kennen. Nëmme mat der Tastatur, Screenreader um Desktop an um Handy, Zoom op 400 Prozent a reduzéiert Animatioun, op de kritesche Parcoursen: Umeldung, Sich, Checkout, Bezuelung, Kontoverwaltung.
• Tester mat Benotzer mat Behënnerung op de Parcoursen, op déi et am meeschten ukënnt, virum Release an no groussen Ännerungen.
• Komponente vun Drëtten ënner Kontrakt. Bezuel-Widgeten, Identitéitsprovider, Chat-Assistenten, Cookie-Banneren, Kaarten a Videoplayer sinn Deel vun Ärem Déngscht. Frot d’Liwwerante no engem Accessibility Conformance Report an testt se an Ärem Kontext.
• Inhalter an Dokumenter. Redaktere léieren, Alternativtexter, Iwwerschrëften a Linktexter ze schreiwen. PDFen, déi Clientë brauchen, wéi Kontrakter a Facturen, gi getaggt oder an engem accessibelen Alternativformat ugebueden.

Esou baue mir Entreprise-Software a Clientsportaler: Accessibilitéitskontrolle lafen an der Pipeline, an all Release liwwert d’Beweiser fir d’Accessibilitéitserklärung a fir d’Froe vu Clienten an Autoritéiten. Datselwecht gëllt fir Service-Assistenten a Portaler op Plattforme wéi Salesforce: d’Plattform liwwert accessibel Bausteng, an déi spezifesch Komponenten an Inhalter entscheeden, ob d’Resultat accessibel bleift.

09E praktesche Plang

1. 01Är Déngschter erfaassen. Lëscht d’Websäiten, Apps, Terminalen an Dokumenter fir Konsumente pro Land op, an entscheet fir all eenzelt, ob et ënner d’Direktiv fält. Dokumentéiert d’Begrënnung, och fir Déngschter, déi Dir als net betraff aschätzt.
2. 02Den aktuellen Zoustand moossen. Maacht eng Expertebewäertung géint d’EN 301 549 op de kritesche Parcoursen, kombinéiert mat automatesche Scans vun der ganzer Websäit. Setzt Prioritéiten no der Wierkung op d’Benotzer, net no der Zuel vun de Constatatiounen.
3. 03D’Quell verbesseren. Korrigéiert d’Problemer fir d’éischt am Designsystem an an de gemeinsame Komponenten, sou datt all Korrektur all Säit erreecht, déi se benotzt.
4. 04D’Informatioun publizéieren. Beschreift an Äre Bedéngungen oder an enger Accessibilitéitserklärung, wéi den Déngscht d’Ufuerderungen erfëllt, mat engem Kontaktpunkt fir Feedback, an haalt se aktuell.
5. 05An d’Entwécklung integréieren. Akzeptanzcritèren, automatesch Kontrollen, manuell Testskripter an e Release-Gate fir déi kritesch Parcoursen.
6. 06Liwwerante steieren. Setzt Accessibilitéitsufuerderungen a Beweiser an d’Kontrakter mat Agencen, Plattformen a Widget-Liwweranten.
7. 07Ausnamen dokumentéieren. Wou Dir Iech op eng disproportionéiert Belaaschtung stëtzt, schreift d’Bewäertung op, informéiert d’Autoritéit, wou dat verlaangt ass, zu Lëtzebuerg den OSAPS, a plangt d’Iwwerpréiwung.

10Wat Dir am A behale sollt

• D’Publikatioun vun harmoniséierten Normen ënner der EU-Direktiv iwwer d’Accessibilitéit, dorënner eng Revisioun vun der EN 301 549, an hir Zitatioun am Amtsblat.
• D’Hiweiser an déi éischt Moossname vun de Maartiwwerwaachungsautoritéiten, zu Lëtzebuerg vum OSAPS, an an all anert Land, wou Dir Déngschter ubitt.
• Ännerunge vun den nationalen Iwwergangsreegelen a vun den Autoritéiten, déi fir spezifesch Secteure wéi Banken an Transport designéiert sinn.

D’Europäesch Kommissioun hält en Iwwerbléck iwwer d’EU-Direktiv iwwer d’Accessibilitéit (mécht eng extern Websäit op) um neie Stand. Setzt en Datum op all intern Notiz doriwwer: déi national Praxis entwéckelt sech nach.