Van toepassing
REMIT: Gewijzigde regels voor integriteit van de groothandelsmarkt in werking
Platforms voor voorwetenschap, melding van algoritmische handel en ruimere bevoegdheden voor ACER.
Energie & nutsbedrijven
Net-, meet- en assetdata waarop netbeheerders kunnen handelen.
Wat wij bouwen voor netbeheerders, energiebedrijven en producenten: integratie op een gemeenschappelijk netdatamodel, dataplatformen voor meetdata en flexibiliteit, kennis voor monteurs in het veld, en IT/OT-beveiliging ontworpen voor NIS2 en de netcode inzake cyberbeveiliging.
Voor netbeheerders, leveranciers en producenten in Vlaanderen en Brussel, in een markt met één federale en drie gewestelijke regulatoren.
13 juni 2024
Netcode inzake cyberbeveiliging in werking
Sectorregels voor entiteiten waarvan de activiteiten grensoverschrijdende elektriciteitsstromen beïnvloeden.
BronGedelegeerde Verordening (EU) 2024/1366 (opent een externe website)
17 juli 2026
Kritieke entiteiten aangewezen
De lidstaten wijzen de kritieke entiteiten in energie en andere sectoren aan; die beoordelen daarna hun risico’s en nemen weerbaarheidsmaatregelen.
2 december 2027
AI-verordening voor kritieke infrastructuur
AI als veiligheidscomponent in de levering van elektriciteit, gas of warmte is een toepassing met hoog risico; toepassingsdatum zoals gewijzigd in 2026.
Wat er verandert voor netbeheerders en energiebedrijven
Aansluitingen gaan sneller dan netversterking
Warmtepompen, laadpalen, batterijen, zon en wind vragen sneller capaciteit dan er kabels en onderstations gebouwd kunnen worden. De hervorming van de elektriciteitsmarkt van 2024 voegt nationale beoordelingen van de flexibiliteitsbehoefte toe, flexibele aansluitingsovereenkomsten en de plicht voor systeembeheerders om de capaciteit voor nieuwe aansluitingen te publiceren.
Flexibiliteit wordt een marktproduct
Van distributienetbeheerders wordt verwacht dat zij flexibiliteit inkopen bij aggregators, opslag en vraagrespons voordat zij het net versterken. Dat vraagt betrouwbare meetdata, prognoses en gegevensuitwisseling tussen netbeheerders, leveranciers en aggregators.
OT valt nu onder het cyberrecht
De NIS2-richtlijn rekent energie tot de sectoren met een hoge kriticiteit, van producenten en leveranciers tot transmissie- en distributienetbeheerders. De netcode inzake cyberbeveiliging voegt sectorregels toe voor grensoverschrijdende elektriciteitsstromen, en IEC 62443 geeft engineeringteams een gedeeld vocabulaire voor zones en conduits.
Assets verouderen, en de expertise ook
Een groot deel van het net is decennia geleden gebouwd, en de ingenieurs die de eigenaardigheden ervan kennen, gaan met pensioen. Beslissingen over assets vragen toestandsdata, onderhoudshistoriek en die expertise op één plek, doorzoekbaar voor de volgende generatie monteurs.
Uitdagingen en wat wij bouwen
- De uitdaging
GIS, SCADA, assetbeheer en facturatie beschrijven het net elk op hun eigen manier.
Ons antwoordIntegratie op het Common Information Model van de IEC (IEC 61970 en IEC 61968) met een event-backbone, zodat planning, bedrijfsvoering en marktprocessen één netmodel delen in plaats van nachtelijke bestandsoverdrachten.
- De uitdaging
Aansluitaanvragen wachten terwijl niemand kan zeggen waar nog capaciteit is.
Ons antwoordEen dataproduct dat meetdata, SCADA-metingen en de aansluitpijplijn combineert tot belasting- en congestieprognoses per netgebied, met vermelde nauwkeurigheid en de aannames achter elk gepubliceerd cijfer.
- De uitdaging
Meetdata van slimme meters komen binnen in volumes en onder toegangsregels waarvoor oudere systemen nooit ontworpen zijn.
Ons antwoordEen meetdataplatform dat kwartier- en uurwaarden valideert, opslaat en beschikbaar stelt, met toestemmingsbeheer, rolgebaseerde toegang en logging voor leveranciers, aggregators, klanten en de netbeheerder zelf, in lijn met de AVG en de nationale regels voor datatoegang.
- De uitdaging
Elke nieuwe datastroom van OT naar IT vergroot het aanvalsoppervlak.
Ons antwoordIT/OT-architecturen met zones en conduits volgens IEC 62443, gecontroleerde eenrichtingsdatapaden waar het risico dat vraagt, centraal identiteitsbeheer en de logging waarop de incidentmelding onder NIS2 steunt.
- De uitdaging
Monteurs zoeken tekeningen, procedures en werkhistoriek in verschillende systemen.
Ons antwoordEen kennisassistent voor monteurs en medewerkers van de controlekamer over procedures, assetgegevens, inspectierapporten en eerdere werkorders, met vermelding van document en revisie. Hij informeert; hij geeft nooit een schakelopdracht.
- De uitdaging
Klantendiensten lopen vast bij storingen, tariefwijzigingen en pieken in aansluitaanvragen.
Ons antwoordKlantondersteuning die vragen over storingen, aansluitingen en facturen beantwoordt vanuit de bronsystemen en alles met gevolgen overdraagt aan medewerkers, aangevuld met documentverwerking die aansluitaanvragen en installateursattesten controleert voordat ze bij een ingenieur belanden.
Referentielandschap voor IT/OT in het net
De besturingsniveaus blijven intact. Een integratielaag voor netdata, gebouwd op CIM en events, maakt operationele data beschikbaar boven de zonegrens, waar analyse-, kennis- en rapportagediensten ze gebruiken.
Illustratief voorbeeld
Operationele data passeren de zonegrens één keer, via de integratielaag, en worden hergebruikt door elke dienst daarboven.
Lees het diagram als tekst
Het diagram toont vijf niveaus van boven naar beneden: niveau 4 de onderneming met ERP, assetbeheer, klant- en facturatiesystemen; niveau 3 het netbedrijf met ADMS of EMS, storings- en werkbeheer en de meter-head-end; niveau 2 toezichtsbesturing met SCADA en onderstationsautomatisering volgens IEC 61850; niveau 1 besturing en beveiliging met RTU’s, IED’s en relais; en niveau 0 de primaire componenten: lijnen, transformatoren, schakelinstallaties, productie en opslag.
Een zonegrens volgens IEC 62443 scheidt niveau 4 van de niveaus eronder.
De niveaus 1 tot 4 leveren data aan een integratielaag voor netdata, gebouwd op CIM en events. Die laag voedt een dataplatform voor net, meetdata en assets, dat analyse van congestie, belasting en assetconditie ondersteunt, een kennisassistent voor monteurs en medewerkers van de controlekamer, en rapportage aan de regulator en marktgegevensuitwisseling.
De controlekamer beslist
Analyses en assistenten lezen. Schakelen, setpoints en beveiligingsinstellingen blijven bij het ADMS of EMS en de dienstdoende operator.
Zones en conduits
De segmentatie volgt IEC 62443, met gedocumenteerde conduits en, waar het risico dat vraagt, gegevensoverdracht in één richting uit de besturingszone.
Eén netmodel
CIM is het gedeelde vocabulaire tussen GIS, netbedrijf, planning en marktprocessen, zodat een wijziging aan het net één keer wordt vastgelegd.
Prognoses met gemeten nauwkeurigheid
Modellen voor belasting, congestie en assetconditie rapporteren hun foutmarge. Als de data een prognose niet onderbouwen, zeggen wij dat.
De tijdlijn van de regelgeving voor netbeheerders en energiebedrijven
Regels voor cyberbeveiliging, marktontwerp en weerbaarheid volgen elkaar snel op. Netcodes en nationale omzetting voegen eigen data toe.
Van toepassing
Netcode cyberbeveiliging: Netcode treedt in werking
Cycli voor risicobeoordeling en de aanwijzing van entiteiten met hoge en kritieke impact volgen in fasen.
Van toepassing
Elektriciteitsmarktontwerp: Marktherziening in werking
Beoordeling van flexibiliteitsbehoeften, flexibele aansluitingsovereenkomsten, energiedeling en contractkeuze voor afnemers.
Van toepassing
NIS2-richtlijn: Nationale NIS2-regels van toepassing
Elektriciteit, gas, waterstof, olie en stadsverwarming vallen eronder.
Van toepassing
Elektriciteitsmarktontwerp: Omzettingstermijn voor de meeste bepalingen van de richtlijn
Van toepassing
Vraagrespons: ACER stelt een netcode voor vraagrespons voor
Markttoegang voor kleinere aanbieders van flexibiliteit en nauwere afstemming tussen distributie- en transmissienetbeheerders. De vaststelling door de Commissie is de volgende stap.
Van toepassing
Toegang tot meetdata: Nationale praktijken voor toegang tot meetdata gerapporteerd
De lidstaten beschrijven hoe hun procedures aansluiten op het Europese referentiemodel.
Van toepassing
Europese netten: Commissie stelt het pakket voor Europese netten voor
Voorstellen over infrastructuurplanning en vergunningen, met richtsnoeren voor tijdige netaansluitingen.
Van toepassing
CER-richtlijn: Lidstaten wijzen kritieke entiteiten aan
De aangewezen entiteiten voeren daarna risicobeoordelingen uit en nemen weerbaarheidsmaatregelen.
Van toepassing
Pakket waterstof en gas: Omzettingstermijn voor de meeste bepalingen van de gasrichtlijn
Gemeenschappelijke regels voor de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof.
Stand van zaken op 12 oktober 2026
Binnenkort van toepassing
AI-verordening: Verplichtingen voor AI met hoog risico van toepassing
Inclusief AI als veiligheidscomponent in de levering van elektriciteit, gas of warmte, zoals gewijzigd in 2026.
Naslag regelgeving en standaarden
De instrumenten die data-, integratie- en AI-werk voor netbeheerders en energiebedrijven het vaakst bepalen, en wat elk ervan betekent voor een programma.
Dit overzicht ondersteunt planningsgesprekken. Het is geen juridisch of regelgevend advies, en nationale omzetting en netcodes voegen eigen eisen toe. Data gecontroleerd op 12 oktober 2026.
- NIS2-richtlijn voor energieReikwijdteEU-breed
Energie is een sector met een hoge kriticiteit. Voor elektriciteit gaat het om leveranciers, distributie- en transmissiesysteembeheerders, producenten, benoemde elektriciteitsmarktbeheerders, marktdeelnemers die aggregatie, vraagrespons of opslag aanbieden, en exploitanten van laadpunten. Stadsverwarming, olie, gas en waterstof vallen er ook onder. De verplichtingen gaan over risicobeheer, incidentmelding en de beveiliging van de toeleveringsketen.
Wat het betekent voor uw programmaOT-beveiliging, leveranciersborging en incidentprocessen vragen bewijs, niet alleen beleid. Wij ontwerpen platformen en integraties met toegangsbeheer, logging en incidentgegevens van bij de start.
BronRichtlijn (EU) 2022/2555, EUR-Lex (opent een externe website)
- Netcode inzake cyberbeveiligingReikwijdteEU-breed
Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1366 legt sectorspecifieke regels vast voor de cyberbeveiligingsaspecten van grensoverschrijdende elektriciteitsstromen. Ze voert terugkerende risicobeoordelingen in op Unie-, regionaal en nationaal niveau, wijst entiteiten met hoge en kritieke impact aan en verplicht die entiteiten tot minimale en geavanceerde beveiligingsmaatregelen, ook in hun toeleveringsketen.
Wat het betekent voor uw programmaBent u een entiteit met hoge of kritieke impact, dan worden de producten en diensten die u afneemt deel van uw risicobeoordeling. Wij documenteren architectuur, componenten en maatregelen zo dat ze daarop aansluiten.
BronGedelegeerde Verordening (EU) 2024/1366, EUR-Lex (opent een externe website)
- Herziening van het elektriciteitsmarktontwerpReikwijdteEU-breed
Verordening (EU) 2024/1747 en Richtlijn (EU) 2024/1711 wijzigen de regels van de elektriciteitsmarkt. De flexibiliteitsbehoefte wordt nationaal beoordeeld op basis van gegevens van de systeembeheerders; die kunnen flexibele aansluitingsovereenkomsten aanbieden en moeten de capaciteit voor nieuwe aansluitingen met een hoge geografische detaillering publiceren. Afnemers krijgen recht op energiedeling en op zowel contracten met vaste prijs als contracten met dynamische prijs.
Wat het betekent voor uw programmaFlexibiliteit, aansluitcapaciteit en tariefkeuze zijn dataproducten. Wij bouwen de datastromen voor prognose, publicatie en afrekening die erachter zitten.
BronVerordening (EU) 2024/1747, EUR-Lex (opent een externe website)
- Slimme meters en toegang tot meetdataReikwijdteEU-breed
De Elektriciteitsrichtlijn stelt functionele eisen aan slimme meetsystemen en vraagt een efficiënt en veilig gegevensbeheer met niet-discriminerende toegang tot meet- en verbruiksgegevens. Uitvoeringsverordening (EU) 2023/1162 voegt daar interoperabiliteitseisen en procedures voor die toegang aan toe, die de lidstaten in hun nationale praktijken beschrijven.
Wat het betekent voor uw programmaMeetdataplatformen hebben toestemmingsbeheer, gestandaardiseerde interfaces en toegangslogs nodig. Wij ontwerpen ze volgens uw nationale procedure voor datatoegang.
BronRichtlijn (EU) 2019/944, EUR-Lex (opent een externe website)
- REMITReikwijdteEU-breed
De verordening betreffende de integriteit en transparantie van de groothandelsmarkt voor energie verbiedt marktmanipulatie en handel met voorwetenschap, en verplicht marktdeelnemers om voorwetenschap openbaar te maken en transacties aan ACER te rapporteren. De wijziging van 2024 schrijft openbaarmaking via platforms voor voorwetenschap voor, voegt een meldplicht voor algoritmische handel toe en versterkt de onderzoeksbevoegdheden van ACER.
Wat het betekent voor uw programmaGegevens over onbeschikbaarheid en capaciteit in operationele systemen kunnen voorwetenschap zijn. Wij ontwerpen de datastromen zo dat openbaarmaking en rapportage tijdig en herleidbaar gebeuren.
BronVerordening (EU) nr. 1227/2011, EUR-Lex (opent een externe website)
- Richtlijn veerkracht kritieke entiteiten (CER)ReikwijdteEU-breed
De CER-richtlijn gaat over de fysieke en organisatorische weerbaarheid van kritieke entiteiten, met energie als een van de sectoren. De lidstaten wijzen kritieke entiteiten aan tegen 17 juli 2026; die beoordelen daarna hun risico’s en nemen technische, beveiligings- en organisatorische maatregelen.
Wat het betekent voor uw programmaContinuïteitsplanning omvat zowel cyber- als fysieke incidenten. De systemen die wij bouwen, komen met gedocumenteerde afhankelijkheden en geteste herstelpaden.
BronRichtlijn (EU) 2022/2557, EUR-Lex (opent een externe website)
- AI-verordening en kritieke infrastructuurReikwijdteEU-breed
AI-systemen die bedoeld zijn als veiligheidscomponent bij het beheer en de exploitatie van de levering van water, gas, verwarming of elektriciteit, zijn systemen met hoog risico volgens bijlage III. Volgens de verordening zoals gewijzigd in 2026 gelden die verplichtingen vanaf 2 december 2027.
Wat het betekent voor uw programmaWij classificeren elke toepassing vroeg. Assistenten en analyses die mensen informeren, worden anders ontworpen en gedocumenteerd dan systemen die op het net ingrijpen; die laatste blijven buiten scope, tenzij het volledige regime voor hoog risico is ingepland.
BronVerordening (EU) 2024/1689, EUR-Lex (opent een externe website)
Illustratieve toepassingen
Illustratief voorbeeldSchakel- en onderhoudskennis in het veld
Monteurs stellen hun vraag in hun eigen taal en krijgen de procedure, de assethistoriek en de relevante tekeningen, met bronnen. Schakelen blijft onder het gezag van de controlekamer.
Intake van aansluitaanvragen
Aanvragen, eendraadschema’s en installateursattesten gelezen en gecontroleerd op volledigheid; ingenieurs beoordelen elke uitzondering.
Vragen over storingen en facturen bij piekmomenten
Klanten krijgen de actuele storingsstatus en antwoorden over hun factuur uit de bronsystemen; medewerkers nemen over bij klachten en betalingsmoeilijkheden.
Facturatie en marktberichten achter API’s
Een verouderd klanteninformatiesysteem ingepakt in gedocumenteerde API’s en proces per proces vervangen, terwijl de nationale marktberichten blijven stromen.
Inspectiebevindingen in assetgegevens
Inspectie- en thermografierapporten gelezen, aan het juiste asset gekoppeld en als onderhoudsmelding voorgesteld, ter bevestiging door een ingenieur.
Platformen in energie en nutsvoorzieningen
SAP
Gold PartnerSAP S/4HANA Utilities voor meter-to-cash en marktrollen zoals leverancier, distributienetbeheerder en meetbedrijf, met SAP-assetbeheer voor netten en installaties.
Salesforce
Summit PartnerAansluitaanvragen, klantenservice en buitendienst voor energiebedrijven en energiedienstverleners, gekoppeld aan facturatie en het klanteninformatiesysteem.
Odoo
Gold PartnerProjecten, buitendienst, voorraad en facturatie voor installateurs, energiedienstverleners en kleinere producenten.
De vermelde partnerniveaus zijn die van FromNine. Productnamen zijn handelsmerken van hun respectieve eigenaars.
België
Eén net, vier regulatoren
In België is energie een gedeelde bevoegdheid. De CREG reguleert het transmissienet van Elia en de groothandelsmarkt; de VREG, de CWaPE en Brugel reguleren distributie en levering in hun gewest. Fluvius rolt in Vlaanderen de digitale meter uit, en de marktprocessen tussen netbeheerders en leveranciers lopen via het centrale marktsysteem van Atrias, met MIG6 als berichtenstandaard.
Netbeheerders en energiebedrijven vallen onder de NIS2-wet, met het CCB als nationale autoriteit en CyberFundamentals als referentiekader. Wij bouwen integraties die MIG6-berichten en gewestelijke regels correct afhandelen, en meetdataplatformen die vastleggen wie welke gegevens mag inzien.
- NIS2-wetNIS2-wet van 26 april 2024 (CCB) (opent een externe website)
- CyberFundamentalsCyberFundamentals-raamwerk (CyFun) van het CCB (opent een externe website)
- NIS2-richtlijnRichtlijn (EU) 2022/2555 (NIS2-richtlijn) (opent een externe website)
- AVGAlgemene verordening gegevensbescherming (AVG) (opent een externe website)
Veelgestelde vragen
Stuurt uw software het net aan?
Nee. Standaard lezen analyses en assistenten alleen operationele data. Schakelen, setpoints en beveiligingsinstellingen blijven bij het ADMS of EMS en bij de operators die ervoor verantwoordelijk zijn, onder uw wijzigingsbeheer.
Werkt u met het Common Information Model?
Ja. Wij gebruiken IEC 61970 en IEC 61968 voor net- en assetgegevens, IEC 62325 waar marktcommunicatie meespeelt, en de CGMES-profielen van ENTSO-E wanneer netmodellen tussen transmissiesysteembeheerders worden uitgewisseld. Systemen met een eigen formaat worden in de integratielaag op CIM gemapt.
Hoe gaat u om met meetdata van slimme meters en privacy?
Kwartierwaarden kunnen tonen hoe mensen leven, dus behandelen wij ze als persoonsgegevens onder de AVG: doelbinding, rolgebaseerde toegang, toestemming waar de nationale regels die vragen, pseudonimisering voor analyse en vastgelegde bewaartermijnen. Toegang voor leveranciers en aggregators volgt de nationale procedure voor datatoegang.
Kunt u congestie of assetstoringen voorspellen?
Soms. Dat hangt af van de meetdekking, de historische gegevens en de manier waarop het net wordt bedreven. Wij testen eerst, rapporteren gemeten nauwkeurigheid en onzekerheid, en raden regelgebaseerde benaderingen aan waar een model niet betrouwbaar zou zijn.
Hoe ondersteunt u NIS2 als leverancier van een essentiële entiteit?
Ons managementsysteem voor informatiebeveiliging is gecertificeerd volgens ISO/IEC 27001. Wij leggen beveiligingseisen en incidentmelding contractueel vast, werken met minimale en gelogde toegang tot uw omgevingen, en documenteren onze componenten zo dat ze in uw risicobeoordeling van de toeleveringsketen passen.
Moeten wij ons facturatie- of klanteninformatiesysteem vervangen?
Nee. Wij integreren standaard en moderniseren stap voor stap: eerst API’s rond het bestaande systeem, daarna proces per proces waar het loont, met reconciliatie tot het oude pad kan verdwijnen.
Bespreek uw net- of energieprogramma
Netdata integreren, meetdata van de digitale meter ontsluiten of IT/OT-stromen beveiligen onder de NIS2-wet? Begin met één netgebied, één marktproces of één datastroom.