Van toepassing
Rechten van treinreizigers: Herschikte rechten van treinreizigers van toepassing
Regels voor reisinformatie, doorgaande vervoerbewijzen en compensatie voor treinreizigers in de hele EU.
Transport & infrastructuur
Asset-, verkeers- en reizigersdata die het netwerk in beweging houden.
Wat wij bouwen voor infrastructuurbeheerders van spoor en weg, vervoerders, havens en luchthavens: integratie tussen asset-, operationele en reizigerssystemen, dataplatformen voor onderhoud en open data, kennis voor medewerkers in het veld en in de controlekamer, en IT/OT-beveiliging ontworpen voor NIS2.
Voor infrastructuurbeheerders, vervoersmaatschappijen, havens en luchthavens in Vlaanderen en Brussel, waar spoor, wegen en stads- en streekvervoer onder verschillende overheden vallen.
28 juni 2025
Toegankelijk personenvervoer
Websites, apps, e-tickets en realtime reisinformatie van diensten voor personenvervoer moeten aan de toegankelijkheidseisen voldoen.
17 juli 2026
Kritieke entiteiten aangewezen
De lidstaten wijzen de kritieke entiteiten in vervoer en andere sectoren aan; die beoordelen daarna hun risico’s en nemen weerbaarheidsmaatregelen.
2 december 2027
AI-verordening voor het wegverkeer
AI als veiligheidscomponent bij het beheer en de exploitatie van het wegverkeer is een toepassing met hoog risico; toepassingsdatum zoals gewijzigd in 2026.
Wat er verandert voor infrastructuurbeheerders en vervoerders
Capaciteit is het schaarste goed
Spoorlijnen, wegen, sluizen en terminals worden tot dicht bij hun grens benut, terwijl werkzaamheden, onderhoudsvensters en dienstregelingen om dezelfde capaciteit concurreren. De herziene TEN-T-verordening legt vast dat het kernnetwerk uiterlijk in 2030 en het uitgebreide kernnetwerk uiterlijk in 2040 voltooid moet zijn, dus vernieuwing en exploitatie moeten samen worden gepland.
Gegevens delen wordt een verplichting
De herziene ITS-richtlijn en de gedelegeerde handelingen ervan verplichten wegenautoriteiten en vervoerders om bepaalde gegevens beschikbaar te stellen via nationale toegangspunten, in standaardformaten zoals DATEX II, NeTEx en SIRI. Open data is dan geen project meer, maar een dienst waaraan kwaliteitseisen worden gesteld.
Operationele technologie valt nu onder het cyberrecht
De NIS2-richtlijn rekent lucht-, spoor-, water- en wegvervoer tot de sectoren met een hoge kriticiteit, van infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen tot havenbeheerders en verkeersmanagement op de weg. IEC 62443 en de spoorspecificatie CLC/TS 50701 geven engineeringteams een gedeelde aanpak voor zones, conduits en beveiligingsniveaus.
Assets verouderen, en de expertise ook
Bruggen, tunnels, beveiligingsinstallaties en kademuren die decennia geleden zijn gebouwd, vragen meer inspectie en betere beslissingen, terwijl de ingenieurs die hun geschiedenis kennen met pensioen gaan. Toestandsdata, inspectierapporten en tekeningen moeten op één plek staan, doorzoekbaar voor de volgende generatie onderhoudsploegen.
Uitdagingen en wat wij bouwen
- De uitdaging
Ontwerpmodellen, GIS, onderhoudssystemen en spreadsheets bevatten elk een andere versie van hetzelfde asset.
Ons antwoordIntegratie op open standaarden zoals IFC 4.3 en railML, met een event-backbone, zodat ontwerp, aanleg en onderhoud één assetregister delen en elke wijziging aan het netwerk één keer wordt vastgelegd.
- De uitdaging
Inspectierapporten, foto’s en meldingen van gebreken komen sneller binnen dan ingenieurs ze kunnen verwerken.
Ons antwoordIntelligente documentverwerking die inspectie- en opnamerapporten leest, elke bevinding aan het asset koppelt en een onderhoudsmelding voorstelt die een ingenieur bevestigt, met de bronpagina erbij.
- De uitdaging
Reizigers verwachten juiste informatie over alle vervoerders heen, en de wet verwacht nu ook open data.
Ons antwoordEen dataplatform dat dienstregelingen, realtime posities en verstoringen combineert, feeds in NeTEx, SIRI of DATEX II publiceert naar het nationale toegangspunt en de volledigheid en tijdigheid ervan bewaakt.
- De uitdaging
Elke nieuwe datastroom uit systemen voor seingeving, tunnelbesturing of verkeersregeling vergroot het aanvalsoppervlak.
Ons antwoordIT/OT-architecturen met zones en conduits volgens IEC 62443 en CLC/TS 50701, gegevensoverdracht in één richting waar het risico dat vraagt, centraal identiteitsbeheer en de logging waarop de incidentmelding onder NIS2 steunt.
- De uitdaging
Medewerkers in het veld en in de controlekamer zoeken procedures, tekeningen en eerdere werkzaamheden in verschillende systemen.
Ons antwoordEen kennisassistent over procedures, assetgegevens, inspectierapporten en eerdere werkorders, met vermelding van document en revisie. Hij informeert; hij stelt nooit een rijweg in, verleent geen rijtoestemming en wijzigt geen instelling van de verkeersregeling.
- De uitdaging
Contactcenters raken overbelast bij verstoringen, werkzaamheden en wijzigingen in de dienstregeling.
Ons antwoordKlantondersteuning die vragen over verstoringen, reizen en compensatie beantwoordt vanuit de bronsystemen en klachten en bijzondere gevallen overdraagt aan medewerkers, in elke taal die uw reizigers spreken.
Referentielandschap voor IT/OT in vervoer en infrastructuur
De besturingsniveaus blijven intact. Een integratielaag voor netwerkdata, gebouwd op events en open standaarden, maakt operationele data beschikbaar boven de zonegrens, waar diensten voor assets, analyse, kennis en open data ze gebruiken.
Illustratief voorbeeld
Operationele data passeren de zonegrens één keer, via de integratielaag, en worden hergebruikt door elke dienst daarboven.
Lees het diagram als tekst
Het diagram toont vijf niveaus van boven naar beneden: niveau 4 de onderneming met ERP, assetbeheer, ticketing en klantsystemen; niveau 3 de bedrijfsvoering met verkeersmanagement, planning van dienstregeling en capaciteit, en haven- en luchthavenprocessen; niveau 2 toezichtsbesturing met de bediening van de interlocking en SCADA voor tunnels en wegverkeer; niveau 1 veldapparatuur met seinen, wisselaandrijvingen, assentellers, sensoren en dynamische informatieborden; en niveau 0 het fysieke netwerk: spoor, wegen, bruggen, tunnels, kaden en sluizen.
Een zonegrens volgens IEC 62443 en CLC/TS 50701 scheidt niveau 4 van de niveaus eronder.
De niveaus 1 tot 4 leveren data aan een integratielaag voor netwerkdata, gebouwd op events en open standaarden. Die laag voedt een dataplatform voor assets, verkeer en reizigers, dat analyse van toestand, capaciteit en stiptheid ondersteunt, een kennisassistent voor medewerkers in het veld en in de controlekamer, en feeds met open data en wettelijke rapportage.
De verkeersleiding houdt de regie
Analyses en assistenten lezen. Het instellen van rijwegen, het verlenen van rijtoestemmingen en de verkeersregeling blijven bij het verkeersmanagementsysteem, de interlocking en de dienstdoende operator.
Zones en conduits
De segmentatie volgt IEC 62443 en CLC/TS 50701, met gedocumenteerde conduits en, waar het risico dat vraagt, gegevensoverdracht in één richting uit de besturingszone.
Eén assetregister
IFC 4.3 en railML geven ontwerp, aanleg en onderhoud een gedeeld vocabulaire, zodat een wijziging aan het netwerk één keer wordt vastgelegd en overal wordt hergebruikt.
Open data vanaf het ontwerp
De feeds voor het nationale toegangspunt komen uit hetzelfde platform als de interne rapportage, met controles op volledigheid en vertraging voordat ze worden gepubliceerd.
De tijdlijn van de regelgeving voor vervoer en infrastructuur
Regels voor toegankelijkheid, gegevensdeling, cyberbeveiliging en weerbaarheid volgen elkaar snel op, en wetgeving voor spoor, goederenvervoer en zeevaart voegt eigen termijnen toe.
Van toepassing
TEN-T: Herziene TEN-T-verordening in werking
Kernnetwerk uiterlijk eind 2030, uitgebreid kernnetwerk uiterlijk eind 2040, uitgebreid netwerk uiterlijk eind 2050.
Van toepassing
NIS2-richtlijn: Nationale NIS2-regels van toepassing
Lucht-, spoor-, water- en wegvervoer vallen eronder; de nationale omzetting verschilt per land.
Van toepassing
Europese toegankelijkheidsakte: Toegankelijkheidseisen van toepassing
Ook voor websites, apps, e-tickets en realtime reisinformatie van diensten voor personenvervoer.
Van toepassing
EMSWe: Europese maritieme single-windowomgeving van toepassing
Meldingen voor havenaanlopen via geharmoniseerde nationale maritieme single windows.
Van toepassing
ITS-richtlijn: Eerste termijnen voor weggegevens op het nationale toegangspunt
Verkeersvoorschriften, wegwerkzaamheden en veiligheidsgerelateerde gebeurtenissen op het TEN-T-kernnetwerk, met verdere netwerken en gegevenstypen tot 2028.
Van toepassing
TSI telematica spoor: TSI telematica in werking
Eén TSI voor telematica in het personen- en goederenvervoer vervangt TAP en TAF, met gefaseerde toepassing tot de dienstregeling van 2030.
Van toepassing
CER-richtlijn: Lidstaten wijzen kritieke entiteiten aan
De aangewezen entiteiten voeren daarna risicobeoordelingen uit en nemen weerbaarheidsmaatregelen.
Stand van zaken op 15 oktober 2026
Binnenkort van toepassing
eFTI: Autoriteiten aanvaarden elektronische informatie over goederenvervoer
Bevoegde autoriteiten moeten wettelijk vereiste informatie over goederenvervoer aanvaarden die via gecertificeerde eFTI-platformen beschikbaar is gesteld.
Binnenkort van toepassing
AI-verordening: Verplichtingen voor AI met hoog risico van toepassing
Inclusief AI als veiligheidscomponent bij het beheer en de exploitatie van het wegverkeer, zoals gewijzigd in 2026.
Binnenkort van toepassing
Verordening spoorcapaciteit: Digitale instrumenten voor capaciteit en verkeersleiding
Regels voor de uitwisseling van informatie over verkeersleiding en voor digitale capaciteitsinstrumenten zijn van toepassing; het nieuwe capaciteitsproces volgt vanaf de dienstregeling van 2031.
Naslag regelgeving en standaarden
De instrumenten die data-, integratie- en AI-werk voor infrastructuurbeheerders en vervoerders het vaakst bepalen, en wat elk ervan betekent voor een programma.
Dit overzicht ondersteunt planningsgesprekken. Het is geen juridisch of regelgevend advies, en nationale omzetting en sectorwetgeving voegen eigen eisen toe. Datums gecontroleerd op 15 oktober 2026.
- NIS2-richtlijn voor vervoerReikwijdteEU-breed
Vervoer is een sector met een hoge kriticiteit. Bij het spoor gaat het om infrastructuurbeheerders en spoorwegondernemingen; in de luchtvaart om luchtvaartmaatschappijen, luchthavenbeheerders en exploitanten van luchtverkeersleidingsdiensten; op het water om vervoerders over water, havenbeheerders en exploitanten van verkeersbegeleidingssystemen voor schepen; en op de weg om wegenautoriteiten die verantwoordelijk zijn voor verkeersmanagement en exploitanten van intelligente vervoerssystemen. De verplichtingen gaan over risicobeheer, incidentmelding en de beveiliging van de toeleveringsketen.
Wat het betekent voor uw programmaOT-beveiliging, leveranciersborging en incidentprocessen vragen bewijs, niet alleen beleid. Wij ontwerpen platformen en integraties met toegangsbeheer, logging en incidentgegevens vanaf het begin.
BronRichtlijn (EU) 2022/2555, EUR-Lex (opent een externe website)
- ITS-richtlijn en nationale toegangspuntenReikwijdteEU-breed
Richtlijn 2010/40/EU, herzien bij Richtlijn (EU) 2023/2661, is het kader voor intelligente vervoerssystemen. De gedelegeerde verordeningen ervan verplichten om bepaalde weg-, verkeers- en reisgegevens in elke lidstaat via een nationaal toegangspunt toegankelijk te maken, in standaardformaten en met termijnen die de dekking stap voor stap uitbreiden.
Wat het betekent voor uw programmaGegevens die vroeger op verzoek werden gepubliceerd, moeten nu beschikbaar, actueel en machineleesbaar zijn. Wij bouwen de datapijplijnen, de formaatconversie en de kwaliteitsbewaking die daarvoor nodig zijn.
BronRichtlijn (EU) 2023/2661, EUR-Lex (opent een externe website)
- Multimodale reisinformatieReikwijdteEU-breed
Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/1926, gewijzigd bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/490, bepaalt welke statische en dynamische reisgegevens voor alle vervoerswijzen vervoersautoriteiten en vervoerders via het nationale toegangspunt beschikbaar stellen, in NeTEx voor dienstregelingen en netwerken en in SIRI voor realtime informatie. Gegevens over verstoringen en de realtime status op het uitgebreide TEN-T-netwerk moeten vanaf 1 december 2025 beschikbaar zijn, en op de rest van het netwerk vanaf 1 december 2028.
Wat het betekent voor uw programmaDienstregelingen, haltes, toegankelijkheidsinformatie en realtime data vragen één consistente bron. Wij koppelen plannings- en operationele systemen aan feeds in NeTEx en SIRI en controleren die vóór de publicatie.
BronGedelegeerde Verordening (EU) 2017/1926, EUR-Lex (opent een externe website)
- Europese toegankelijkheidsakte voor personenvervoerReikwijdteEU-breed
Sinds 28 juni 2025 moeten websites, mobiele apps, elektronische tickets en ticketdiensten en realtime reisinformatie van diensten voor personenvervoer door de lucht, per bus, per spoor en over water aan toegankelijkheidseisen voldoen, via nationale wetten.
Wat het betekent voor uw programmaReisplanners, online ticketverkoop en storingsberichten vallen eronder. Wij ontwerpen en testen ze volgens WCAG 2.2 AA en houden de toegankelijkheidsverklaring actueel.
BronRichtlijn (EU) 2019/882, EUR-Lex (opent een externe website)
- Rechten van treinreizigersReikwijdteEU-breed
Verordening (EU) 2021/782 is van toepassing sinds 7 juni 2023. Spoorwegondernemingen en verkopers van vervoerbewijzen moeten reizigers voor en tijdens de reis informeren, waar mogelijk op basis van realtime gegevens, en bijstand, het voortzetten van de reis via een andere route en compensatie binnen vastgestelde termijnen afhandelen. Infrastructuurbeheerders verstrekken realtime aankomst- en vertrekgegevens aan spoorwegondernemingen, verkopers van vervoerbewijzen en stationsbeheerders.
Wat het betekent voor uw programmaStoringsinformatie en compensatieaanvragen zijn dataprocessen. Wij koppelen bedrijfsvoering, ticketing en klantenservice, zodat reizigers consistente antwoorden krijgen en aanvragen tijdig worden afgehandeld.
BronVerordening (EU) 2021/782, EUR-Lex (opent een externe website)
- Telematica en capaciteit op het spoorReikwijdteEU-breed
Uitvoeringsverordening (EU) 2026/253, de TSI telematica, vervangt de afzonderlijke TSI’s voor telematicatoepassingen in het personenvervoer (TAP) en het goederenvervoer (TAF), met gefaseerde toepassing en dienstregelingsgegevens die kosteloos beschikbaar zijn via de nationale toegangspunten. Verordening (EU) 2026/1184 betreffende de capaciteit van de spoorweginfrastructuur voegt vanaf eind 2027 regels toe voor digitale capaciteitsplanning en de uitwisseling van informatie over verkeersleiding.
Wat het betekent voor uw programmaGegevens over dienstregeling, treinpaden en treinloop gaan over op gemeenschappelijke berichtformaten en gedeelde instrumenten. Wij koppelen plannings-, operationele en klantsystemen daaraan, zonder de systemen te verstoren die de treinen laten rijden.
BronUitvoeringsverordening (EU) 2026/253, EUR-Lex (opent een externe website)
- Richtlijn veerkracht kritieke entiteiten (CER)ReikwijdteEU-breed
De CER-richtlijn gaat over de fysieke en organisatorische weerbaarheid van kritieke entiteiten, met vervoer als een van de sectoren. De lidstaten wijzen kritieke entiteiten uiterlijk op 17 juli 2026 aan; die beoordelen daarna hun risico’s en nemen technische, beveiligings- en organisatorische maatregelen.
Wat het betekent voor uw programmaContinuïteitsplanning omvat zowel cyber- als fysieke incidenten. De systemen die wij bouwen, komen met gedocumenteerde afhankelijkheden en geteste herstelpaden.
BronRichtlijn (EU) 2022/2557, EUR-Lex (opent een externe website)
- AI-verordening en vervoerReikwijdteEU-breed
AI-systemen die bedoeld zijn als veiligheidscomponent bij het beheer en de exploitatie van het wegverkeer, zijn systemen met hoog risico volgens bijlage III; volgens de verordening zoals gewijzigd in 2026 gelden die verplichtingen vanaf 2 december 2027. Voor de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem, uitrusting van zeeschepen, voertuigen en onbemande luchtvaartuigen bereiken de eisen de sector via de wetgeving in bijlage I, afdeling B, naarmate de gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen daarvan worden bijgewerkt.
Wat het betekent voor uw programmaWij classificeren elke toepassing vroeg. Assistenten en analyses die mensen informeren, worden anders ontworpen en gedocumenteerd dan systemen die op het verkeer ingrijpen; die laatste blijven buiten scope, tenzij het regime voor hoog risico is ingepland.
BronVerordening (EU) 2024/1689, EUR-Lex (opent een externe website)
Illustratieve toepassingen
Illustratief voorbeeldInspectiebevindingen in het assetregister
Inspectierapporten van bruggen, tunnels en spoor gelezen, elke bevinding aan het juiste asset gekoppeld en als onderhoudsmelding voorgesteld, ter bevestiging door een ingenieur.
Procedures en onderhoudsgeschiedenis in het veld
Medewerkers stellen hun vraag in hun eigen taal en krijgen de procedure, de geschiedenis van het asset en de relevante tekeningen, met bronnen. Operationele beslissingen blijven bij de controlekamer.
Vragen over verstoringen op piekmomenten
Reizigers krijgen de actuele status, alternatieven en hun mogelijkheden voor compensatie uit de bronsystemen; medewerkers nemen over bij klachten en bijzondere assistentie.
Vracht- en vergunningsdocumenten
Vervoersdocumenten, vergunningen en certificaten gelezen en gecontroleerd op volledigheid, voordat een planner of inspecteur naar de uitzonderingen kijkt.
Verouderde planningssystemen achter API’s
Een ouder systeem voor dienstregeling, buitendienststellingen of onderhoudsplanning ingepakt in gedocumenteerde API’s en functie voor functie vervangen, terwijl de operatie doorloopt.
Platformen in vervoer en infrastructuur
SAP
Gold PartnerSAP S/4HANA voor assetbeheer, inclusief Linear Asset Management voor spoor, wegen en leidingen, met onderhoudsplanning, inkoop en financiën in één systeem.
Salesforce
Summit PartnerKlantenservice, klantaccounts voor reizigers en vrachtklanten, en buitendienst, gekoppeld aan ticketing, bedrijfsvoering en assetsystemen.
Odoo
Gold PartnerProjecten, buitendienst, voorraad en facturatie voor aannemers, terminaloperators en kleinere vervoersbedrijven.
De vermelde partnerniveaus zijn die van FromNine. Productnamen zijn handelsmerken van hun respectieve eigenaars.
België
Federaal spoor, gewestelijk vervoer, één toegangspunt
In België beheert Infrabel de spoorinfrastructuur en verzorgt NMBS het reizigersvervoer per trein. Het stads- en streekvervoer is gewestelijk georganiseerd, met De Lijn in Vlaanderen, de MIVB in Brussel en TEC in Wallonië. Het Agentschap Wegen en Verkeer is wegbeheerder in Vlaanderen, Port of Antwerp-Bruges beheert de gelijknamige haven en skeyes verzorgt de luchtvaartnavigatie. Het nationale toegangspunt voor gegevens over intelligente vervoerssystemen is transportdata.be, van multimodale reisinformatie tot realtime en veiligheidsgerelateerde verkeersinformatie.
De NIS2-wet van 26 april 2024 is van kracht sinds 18 oktober 2024, met het CCB als nationale autoriteit in samenwerking met de sectorale overheden en CyberFundamentals als referentiekader. Wij bouwen IT/OT-architecturen die op dat kader aansluiten, en de datastromen naar transportdata.be.
Veelgestelde vragen
Stuurt uw software treinen, verkeer of schepen aan?
Nee. Standaard lezen analyses en assistenten alleen operationele data. Rijwegen, rijtoestemmingen, verkeersregeling en seingeving blijven bij de systemen en operators die ervoor verantwoordelijk zijn, onder uw wijzigingsbeheer.
Bouwt u veiligheidsgerelateerde software voor seingeving of besturing?
Nee. Wij ontwikkelen geen software die gecertificeerd moet worden volgens de CENELEC-veiligheidsnormen voor het spoor of vergelijkbare veiligheidsregimes. Wij integreren met die systemen via vastgelegde, gedocumenteerde interfaces, meestal alleen-lezen, en houden onze componenten buiten hun veiligheidsdossier.
Met welke datastandaarden werkt u?
IFC 4.3 en railML voor infrastructuur- en assetgegevens, NeTEx en SIRI voor dienstregelingen en realtime informatie in het openbaar vervoer, en DATEX II voor gegevens over het wegverkeer. Systemen met een eigen formaat worden in de integratielaag op deze standaarden gemapt.
Kunt u de publicatie van onze data op het nationale toegangspunt overnemen?
Wij bouwen en beheren de datapijplijnen, de formaatconversie en de kwaliteitscontroles achter de publicatie. De beslissing over wat u publiceert, en de verantwoordelijkheid ervoor, blijven bij u.
Hoe ondersteunt u NIS2 als leverancier van een vervoerder?
Ons managementsysteem voor informatiebeveiliging is gecertificeerd volgens ISO/IEC 27001. Wij leggen beveiligingseisen en incidentmelding contractueel vast, werken met minimale en gelogde toegang tot uw omgevingen, en documenteren onze componenten zo dat ze in uw risicobeoordeling van de toeleveringsketen passen.
Moeten wij onze asset- of planningssystemen vervangen?
Nee. Wij integreren standaard en moderniseren stap voor stap: eerst API’s rond het bestaande systeem, daarna functie voor functie waar het loont, met reconciliatie tot het oude pad kan verdwijnen.
Bespreek uw transport- of infrastructuurprogramma
Asset- en inspectiedata koppelen, open data publiceren op transportdata.be of IT/OT-stromen beveiligen onder de NIS2-wet? Begin met één corridor, één assetklasse of één datastroom.