Ana içeriğe geç
FromNine
Menü

Mühendislik

Sürümleri sıradan bir işe dönüştüren bulut temelleri.

Ortamların kod olarak tanımlandığı, sürümlerin imzalı ve tekrarlanabilir olduğu ve her harcama kaleminin bir sahibi bulunduğu bulut temelleri ve iç geliştirici platformları kuruyoruz.

Her biri kendi denetim makamına bağlı, birkaç üye devletteki şirketleri için tek bir bulut temeli işleten kurumlar için.

Bulut ve platform mühendisliği: yetenek katmanlarıDerinlemesine üst üste dizilmiş dört katman. Yukarıdan aşağıya: ürün ekiplerinin iş yükleri, iç geliştirici platformu, imzalı teslimat hatları ve en altta kimlik, ağ ve politikalarla landing zone.01Ürün ekiplerinin iş yükleri02İç geliştirici platformu03İmzalı teslimat hatları04Landing zone ve politikalar
  1. 01Kod olarak politikalar ve iş yükü başına belirlenen veri yerleşimiyle landing zone
  2. 02Yeni bir servisi tekrarlanabilir biçimde canlıya taşıyan standart geliştirme yolları
  3. 03Karar verenlerin görebildiği SLO’lar, test edilmiş kurtarma ve ürün başına maliyet

01 Sorunlar

Temelin sizi geri tuttuğunun işaretleri

  1. 01

    Her ortam kendine özgü

    Test ve canlı ortam, kimsenin yazıya dökmediği biçimlerde farklı; konsolda elle yapılan düzeltmeler bir sonraki yeniden kurulumda kayboluyor.

  2. 02

    Bir sürüm için toplantı gerekiyor

    Dağıtımlar seyrek, elle yapılıyor ve akşam saatlerine planlanıyor. Ekipler değişiklikleri biriktiriyor; bu da her sürümü daha riskli hâle getiriyor.

  3. 03

    Bulut faturası herkesi şaşırtıyor

    Maliyetler ürün başına değil, abonelik başına görünüyor. Yapay zekâ işleri için GPU kapasitesini ilk isteyen ayırtıyor.

  4. 04

    Kurtarmanın işe yarayıp yaramadığını kimse bilmiyor

    Yedekler var. Geri yüklemeler test edilmedi; kurtarma süresi ve kabul edilebilir veri kaybı hedefleri iş birimleriyle hiç kararlaştırılmadı.

02 Teslimat kalemleri

Neler sunuyoruz

  1. 01 Landing zone ve egemenlik seçenekleri

    Büyük bulut sağlayıcılarında ve AB’nin egemen bulut tekliflerinde hesap ve abonelik yapısı, kimlik, ağ ve koruma kuralları; kod olarak politikalar ve iş yükü başına veri yerleşimiyle.

    Ne yapıyoruz

    • Kuruluş, yönetim grubu ve hesap tasarımı
    • Merkez ağ, dışa çıkış kontrolü ve özel bağlantı
    • Veri yerleşimi, şifreleme ve etiketleme için kod olarak politikalar
    • Müşterilerinizin istediği güvence belgeleri ve denetim raporlarıyla eşleştirme

    Size teslim edilenler

    • Tamamen kod olarak tanımlanmış landing zone
    • İstisna süreciyle birlikte politika kütüphanesi
    • İş yükü sınıfı başına egemenlik seçenekleri raporu
  2. 02 Kod olarak altyapı ve iç geliştirici platformları

    Altyapı için Terraform veya OpenTofu ve Bicep, dağıtımlar için GitOps, uygun olduğu yerde Kubernetes veya yönetilen çalışma ortamları ve bir ekibin talep açmadan kurallara uygun bir servis başlatabilmesi için standart geliştirme yolları (golden path).

    Ne yapıyoruz

    • Kod olarak altyapı için modül kütüphanesi
    • Ortamlar arası yükseltmeyle GitOps
    • Kubernetes platformu veya yönetilen alternatifler
    • Servis şablonları ve bir geliştirici portalı

    Size teslim edilenler

    • Standart geliştirme yollarıyla iç geliştirici platformu
    • Self servis ortamlar
    • Bir platform ekibinin sahiplendiği platform yol haritası
  3. 03 Teslimat hatları ve tedarik zinciri güvenliği

    Bir kez derleyen, yapıtları imzalayan, kökeni SLSA’ya uygun biçimde kaydeden, gizli bilgileri doğru yöneten ve aynı yapıtı testten canlı ortama taşıyan teslimat hatları.

    Ne yapıyoruz

    • Kalite ve güvenlik kapılarıyla teslimat hattı şablonları
    • Yapıt imzalama ve köken doğrulaması
    • Gizli bilgi yönetimi ve anahtar rotasyonu
    • Yükseltme kuralları ve değişiklik kayıtları

    Size teslim edilenler

    • Yeniden kullanılabilir teslimat hattı şablonları
    • Kökeni doğrulanabilir imzalı yapıtlar
    • Değişiklik yönetimi için sürüm kanıtları
  4. 04 Gözlemlene­bilirlik ve SRE

    İş birimleriyle kararlaştırılan hizmet düzeyi hedefleri, sürüm hızını yönlendiren hata bütçeleri, tüm katmanlarda OpenTelemetry ve uygulandığı yerde NIS2 ve DORA bildirim yükümlülüklerine de hizmet eden bir olay yönetimi süreci.

    Ne yapıyoruz

    • Servis sahipleriyle SLO tanımı
    • OpenTelemetry enstrümantasyonu ve panolar
    • Nedenlere değil, belirtilere göre uyarı
    • Olay yönetimi ve olay sonrası değerlendirmeler

    Size teslim edilenler

    • SLO kataloğu
    • Gözlemlenebilirlik altyapısı ve panolar
    • Olay yönetimi ve bildirim kılavuzları
  5. 05 FinOps ve yapay zekâ kapasitesi

    Ürüne ve ekibe göre maliyet dağıtımı, işlem başına maliyet gibi birim ekonomisi göstergeleri ve yapay zekâ iş yükleri için GPU kapasite planlaması ve maliyet kontrolü.

    Ne yapıyoruz

    • Etiketleme politikası ve maliyet dağıtım modeli
    • Ürün başına birim maliyet ölçütleri
    • Taahhüt ve rezervasyon planlaması
    • GPU zamanlama, kotalar ve doğru boyutlandırma

    Size teslim edilenler

    • Ürün sahibi başına maliyet panoları
    • Sahipleri belli tasarruf iş listesi
    • Yapay zekâ kapasite planı
  6. 06 Kurtarma ve çıkış

    Açıkça belirlenmiş kurtarma süresi ve kurtarma noktası hedefleriyle, takvime bağlı olarak test edilen yedekleme ve felaket kurtarma; AB Veri Yasası’ndaki sağlayıcı değiştirme haklarını kullanan bir çıkış stratejisi.

    Ne yapıyoruz

    • Servis başına kararlaştırılan RTO ve RPO
    • Geri yükleme ve yük devretme testleri
    • Kritik servisler için bağımlılık haritası
    • Çıkış planı ve veri taşınabilirliği kontrolleri

    Size teslim edilenler

    • Test edilmiş kurtarma prosedürleri
    • Kurtarma testi raporları
    • Belgelenmiş çıkış stratejisi

03 Mimari

Açıklayıcı bir referans mimari

Kod soldan girer, çalışan iş yükleri sağdan çıkar. Arada teslimat hattı derlediğini imzalar, yapıt deposu yalnızca imzalı yapıtları saklar ve bir GitOps denetleyicisi bunları politikalar altında ortamlar arasında yükseltir.

Altta landing zone yer alır: kuruluş yapısı, kimlik, ağ, anahtarlar, kurtarma ve maliyet kontrolleri; bir kez kod olarak tanımlanır ve tüm ürün ekipleri tarafından paylaşılır.

Çizimdeki katmanlar

Teslimat
Depolar, teslimat hatları, imzalı yapıtlar ve GitOps ile yükseltme.
Platform
Geliştirici platformu, kod olarak politikalar ve ürün ekiplerinin dağıtım yaptığı çalışma ortamı.
Landing zone
Kuruluş yapısı, kimlik, ağ, anahtarlar, kurtarma ve FinOps kontrolleri.
İşletim
Tümünü kapsayan telemetri, SLO’lar, hata bütçeleri ve olay müdahalesi.
Açıklayıcı örnek
  1. Teslimat

    • Kod ve IaC depoları
    • Derleme, imzalama, doğrulama
    • İmzalı yapıt deposu
    • GitOps ile yükseltme
  2. Platform

    • Geliştirici platformu ve standart yollar
    • Kod olarak politikalar
    • Kubernetes ve yönetilen servisler
    • Ürün ekiplerinin iş yükleri
  3. Landing zone

    • Yönetim yapısı
    • Kimlik ve erişim
    • Merkez ağ ve dışa çıkış
    • Anahtarlar ve gizli bilgiler
    • Yedekleme ve kurtarma
    • Maliyet dağıtımı
  4. İşletim

    • OpenTelemetry, SLO’lar ve hata bütçeleri, olay müdahalesi
Politikalarla yönetilen bir landing zone üzerine imzalı teslimat

Açıklayıcı bir mimaridir, bir müşteri sistemi değildir.

Diyagramı metin olarak oku

Ana rota kod ve altyapı depolarından başlar; derleyen, imzalayan ve doğrulayan teslimat hatlarından bir yapıt deposuna, ardından bir GitOps denetleyicisine ve son olarak ürün ekiplerinin iş yükü alanlarına ulaşır.

İç geliştirici platformu teslimat hatlarına standart geliştirme yolları sunar. Kod olarak politikalar GitOps denetleyicisini sınırlar. Kubernetes ve yönetilen servislerden oluşan bir çalışma platformu iş yüklerini barındırır. Müşterinin yönettiği anahtarlar politika katmanını besler.

Alttaki landing zone; yönetim yapısını, kimlik ve erişim yönetimini, merkez ağı, anahtarları, yedekleme ve kurtarmayı ve FinOps kontrollerini içerir. SLO’lar ve olay müdahalesiyle gözlemlenebilirlik tüm platformu kapsar.

04 Dikkat edilenler ve sınırlar

Mühendislik açısından dikkat edilenler ve sınırlar

  • Egemenlik bir yelpazedir

    Nasıl ele alıyoruz

    İş yüklerini hassasiyetlerine göre sınıflandırır ve her sınıfı bir seçenekle eşleştiririz: büyük bir bulut sağlayıcısının AB bölgeleri, egemen bir bulut teklifi veya özel altyapı. Özellikler, maliyet ve işletim açısından ödünleşimler yazıya dökülür.

    Sınırlar ve bağımlılıklar

    Egemen bulut teklifleri, yapay zekâ servisleri dâhil yönetilen servislerde çoğu zaman geriden gelir. Bazı iş yükleri orada daha pahalıya mal olur ya da daha az şey yapar; bu bir iş kararıdır.

  • Bir platformun ürün sahibi olmalıdır

    Nasıl ele alıyoruz

    İç platformu kullanıcıları, yol haritası ve geri bildirim döngüleri olan bir ürün olarak ele alır, onu işletecek ekibi kurmanıza yardım ederiz.

    Sınırlar ve bağımlılıklar

    Ekibi olmayan bir platform darboğaza dönüşür. Ekibi oluşturamıyorsanız, yönetilen servisleri ve daha az soyutlamayı öneririz.

  • Düzenlemeler işletimi şekillendirir

    Nasıl ele alıyoruz

    NIS2 veya DORA sizin için geçerliyse olay sınıflandırması, bildirim süreleri ve kanıt toplama olay yönetimi sürecine yerleştirilir. Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Ağ ve Bilgi Sistemleri Güvenliği Yasası, önemli olaylarda altı saat içinde erken uyarı ve 72 saat içinde olay bildirimi öngörür.

    Sınırlar ve bağımlılıklar

    Kapsamda olup olmadığınızı ve ulusal aktarım yasasının size nasıl uygulandığını belirlemek, uyum ve hukuk ekiplerinizin görevidir.

  • Maliyet kontrolü ortak bir sorumluluktur

    Nasıl ele alıyoruz

    Maliyeti ürün başına görünür kılar; bütçeler, kotalar ve boşta duran ortamların planlı olarak kapatılması gibi koruma kuralları ekleriz.

    Sınırlar ve bağımlılıklar

    En büyük tasarruflar genellikle tek başına platformdan değil, ürün sahiplerinin verdiği mimari ve kullanım kararlarından gelir.

05 Nasıl çalışıyoruz

Nasıl çalışıyoruz

Önce temeller, ardından standart yolda tek bir ekip, sonra diğer herkes.

  1. 01

    Değerlendirin ve sınıflandırın

    İş yükleri, verinin hassasiyeti, mevcut maliyetler ve denetçilerinizin beklediği kontroller.

    Çıktıİş yükü sınıflan­dırması ve hedef seçenekler

  2. 02

    Landing zone’u kurun

    Her şey kod olarak, güvenlik ekibiyle birlikte gözden geçirilmiş ve istisnalar için bir süreçle.

    ÇıktıCanlı ortamda landing zone

  3. 03

    Öncü bir ekibi platforma alın

    Bir ürün ekibi standart yola geçer; yaşadığı zorluklar platformu şekillendirir.

    ÇıktıPlatformdaki ilk servis

  4. 04

    Ölçeklendirin ve devredin

    Daha fazla ekip platforma katılır, platform ekibi sahipliği üstlenir ve kurtarma takvime bağlı olarak test edilir.

    ÇıktıPlatform yol haritası ve kurtarma testi raporları

06 İnsan kontrolü

Kontrolün insanda kaldığı yerler

Platformu otomasyon işletir. Risk veya maliyet taşıyan kararların sahibi insanlardır.

  • Canlı ortam değişiklikleri izlenebilir

    Canlı ortamdaki her değişiklik incelenmiş bir commit’ten gelir; böylece neyi kimin değiştirdiği ve kimin onayladığı her zaman kayıtlıdır.

  • Acil durum erişimi nadirdir ve kaydedilir

    Acil durum erişimi süreyle sınırlıdır, gerekçe gerektirir ve sonradan gözden geçirilir.

  • Politika istisnalarının bir sahibi vardır

    Bir iş yükü bir koruma kuralına istisna gerektirdiğinde, bunu belirlenmiş bir risk sorumlusu bir son geçerlilik tarihiyle onaylar.

  • Hedefleri servis sahipleri belirler

    Kurtarma hedefleri ve hizmet düzeyleri tek başına platform ekibi tarafından değil, her servisin iş sahibiyle kararlaştırılır.

07 Teknolojiler

Çalıştığımız teknolojiler

Bulut
  • Microsoft Azure
  • Amazon Web Services
  • Google Cloud
  • AB’nin egemen bulut teklifleri
Altyapı ve teslimat
  • Terraform ve OpenTofu
  • Bicep
  • Argo CD ve Flux
  • GitHub Actions, GitLab CI ve Azure DevOps
Çalışma ortamı
  • Kubernetes ve yönetilen sürümleri
  • Sunucusuz ve konteyner platformları
  • Karşılığını verdiği yerde servis ağı (service mesh)
  • Yapay zekâ iş yükleri için GPU düğüm havuzları
İşletim
  • OpenTelemetry
  • Prometheus ve Grafana
  • Buluta özgü izleme araçları
  • OPA gibi politika motorları

Bir teknolojinin listelenmesi mühendislik deneyimimizi anlatır. Üreticisiyle bir iş ortaklığı olduğu ya da üreticinin bizi onayladığı anlamına gelmez.

08 Örnek

Açıklayıcı örnek

Açıklayıcı örnek

Üç ülkede şirketi olan bir grup için ortak bir landing zone

01Durum
Grubun üç iştiraki farklı kontrollerle ayrı bulut ortamlarında çalışıyor. Kıbrıs Cumhuriyeti’ndeki iştirak için Ağ ve Bilgi Sistemleri Güvenliği Yasası önemli olaylarda altı saat içinde erken uyarı öngörüyor; diğer ülkelerin makamları kendi takvimlerini bekliyor ve kimse grubun güvenlik durumunu tek bir görünümde gösteremiyor.
02Kuracağımız sistem
Şirket başına politika setleri, ortak kayıt altyapısı ve bildirimleri ülkeye göre sınıflandırıp yönlendiren bir olay süreciyle, kod olarak tanımlanmış tek bir landing zone.
03Kararı insanın verdiği yer
Her şirketin güvenlik sorumlusu kendi iş yükleri için politika istisnalarını onaylar; ortak temel yapılandırmanın sahibi grubun bilgi güvenliği yöneticisidir.
04Neyi ölçeceğiz
Olayın tespitinden sınıflandırılmasına kadar geçen süre, politika kapsamındaki iş yüklerinin payı ve çeyrek başına başarılı kurtarma testleri.

09 Sektör bakışı

Sektörünüzde

  • Veri sınıfı başına egemenlik seçenekleri, kurumların istediği güvenlik güvenceleri ve bir sonraki ihaleden sonra da geçerliliğini koruyan çıkış planları.

  • DORA kapsamında operasyonel dayanıklılık: test edilmiş kurtarma, BİT hizmet sağlayıcılarının gözetimi ve işletime yerleştirilmiş olay bildirimi.

Kıbrıs

Kanıtı bir kez üretin, her denetim makamı için

NIS2, kapsam, kayıt ve bildirim ayrıntılarında farklılaşan ulusal aktarım yasalarıyla uygulanan tek bir direktiftir. Kıbrıs Cumhuriyeti’nde 60(I)/2025 sayılı Yasa ile değiştirilen 89(I)/2020 sayılı Ağ ve Bilgi Sistemleri Güvenliği Yasası, yetkili makam olarak Dijital Güvenlik Otoritesini (Digital Security Authority, DSA) belirler ve önemli olaylarda altı saat içinde erken uyarı öngörür. Finansal kuruluşlar için buna kendi olay bildirimi ve üçüncü taraf gözetimi kurallarıyla DORA eklenir; DORA kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yetkili makamlar Kıbrıs Merkez Bankası (Central Bank of Cyprus), CySEC, Sigorta Denetçisi (Superintendent of Insurance) ve Mesleki Emeklilik Fonları Sicil Memurudur (Registrar of Occupational Retirement Benefit Funds), her biri kendi denetimindeki kuruluşlar için. Birkaç ülkede faaliyet gösteren bir grubun, her makamın istediği kanıtı üretebilen tek bir platforma ihtiyacı vardır.

Veri yerleşiminin, kayıt tutmanın ve olay sınıflandırmasının proje değil politika olduğu landing zone’lar tasarlıyoruz; böylece yeni bir şirket ya da ülke yapılandırmayla eklenir. Çıkış planları AB Veri Yasası’ndaki sağlayıcı değiştirme haklarına dayanır ve yalnızca yazılmakla kalmaz, test edilir.

Bulut ve platform mühendis­liğiyle ilgili sorular

Hangi bulut sağlayıcısını öneriyorsunuz?

İş yüklerinize, mevcut sözleşmelerinize ve egemenlik gereksinimlerinize uyanı. Büyük bulut sağlayıcılarının hepsiyle ve AB’nin egemen bulut teklifleriyle çalışıyoruz; ödünleşimleri belgeleriz ki seçim ihale sürecinde savunulabilsin ve daha sonra yeniden değerlendirilebilsin.

Kubernetes’e ihtiyacımız var mı?

Her zaman değil. Kubernetes, çok sayıda servis çalıştırdığınızda ve platformu işletecek bir ekibiniz olduğunda karşılığını verir. Birkaç servis için yönetilen konteyner veya sunucusuz platformlar çoğu zaman daha basit ve daha ucuzdur.

Güvenliğe nasıl yaklaşıyorsunuz?

Güvenlik landing zone’a ve teslimat hatlarına yerleştirilir: en az yetkiye dayalı kimlik, kod olarak politikalar, imzalı yapıtlar ve hiçbir zaman kodda durmayan gizli bilgiler. FromNine, bilgi güvenliği yönetimi için ISO/IEC 27001 sertifikalıdır.

Bulut maliyetlerimizi düşürebilir misiniz?

Genellikle evet; ancak verileri görmeden bir oran vaat etmeyiz. Önce maliyeti ürün başına görünür kılar, ardından harekete geçebilecek sahiplerle birlikte bir tasarruf iş listesi üzerinde çalışırız.

Bir sağlayıcıya bağımlı kalmaktan nasıl kaçınırız?

Sağlayıcıya özgü servislere nerede bağımlı olacağınızı bilinçli olarak seçerek, altyapıyı kod olarak tutarak ve belgelenmiş, test edilmiş bir çıkış planı sürdürerek. AB Veri Yasası sağlayıcı değiştirme haklarınızı güçlendirir; bir çıkış planı bu hakları kullanılabilir kılar.

Bir sonraki üç sürümünüzü bize gösterin

Onları sıradan bir işe neyin dönüştüreceğini ve bu temelin kurulmasının ve işletilmesinin neye mal olacağını size söyleyelim.