Uygulamada
DORA: Dijital operasyonel dayanıklılık kuralları uygulanır
BİT riski, üçüncü taraf kaydı, olay bildirimi ve testler.
Finansal hizmetler
Denetim incelemesine hazır yapay zekâ ve platformlar.
Bankalar, sigorta şirketleri, yatırım şirketleri, fon yöneticileri ve ödeme kuruluşları için geliştirdiklerimiz: denetim makamına açıklanabilen yapay zekâ, çekirdek sistemlere saygılı entegrasyon ve ilk mimari karardan itibaren DORA’ya göre tasarlanan operasyonlar.
Avrupa denetimi altında faaliyet gösteren finans kuruluşları için: Kıbrıs Merkez Bankası, CySEC ve Sigorta Denetçisinden ECB, EBA, EIOPA, ESMA ve AMLA’ya kadar.
17 Ocak 2025
DORA uygulamada
Finansal kuruluşlar için BİT risk yönetimi, üçüncü taraf kayıtları, olay bildirimi ve dayanıklılık testleri.
10 Temmuz 2027
AB Kara Paranın Aklanmasıyla Mücadele Tüzüğü uygulanır
AB genelinde müşteri durum tespiti için tek bir kural kitabı ve yeni otorite AMLA.
2 Aralık 2027
Kredi ve sigortada yüksek risk yükümlülükleri
Kredi değerliliği değerlendirmesi ile hayat ve sağlık sigortası fiyatlaması yüksek riskli kullanımlar arasında; uygulama tarihi 2026 değişikliğiyle belirlendi.
Finansal hizmetlerde neler değişiyor
Dayanıklılık artık yasal bir yükümlülük
DORA, operasyonel dayanıklılığı somut yükümlülüklere dönüştürüyor: BİT risk yönetimi, her BİT üçüncü taraf düzenlemesinin kaydı, sınıflandırılmış olay bildirimi ve düzenli testler. Bulut ve yapay zekâ tedarikçileri artık denetim tablosunun bir parçası.
Yapay zekâ kararlarına denetim izi gerekiyor
Kredi puanlaması ve sigorta fiyatlaması Yapay Zekâ Yasası kapsamında yüksek riskli kullanımlar hâlinegeliyor. Model riski yönetimi makine öğrenmesi ve üretken modelleri de kapsamalı; dokümantasyon, izleme ve insan gözetimi etkiyle orantılı olmalı.
Müşteriler sizi en iyi kullandıkları uygulamayla kıyaslıyor
Anlık ödemeler, alıcı doğrulaması ve açık bankacılık hız ve şeffaflık beklentisini yükseltti. Yeni ödeme hizmetleri kuralları dolandırıcılığın önlenmesini ve API kalitesini daha da sıkılaştıracak.
Çekirdek sistemler onlarca yıllık mantık taşıyor
Ana bilgisayarlar ve çekirdek platformlar defterleri hâlâ yürütüyor. Değişim, istikrarı veya düzenleyici raporlamayı riske atmadan API’ler ve olaylar aracılığıyla onların çevresinde gerçekleşmeli.
Zorluklar ve geliştirdiklerimiz
- Zorluk
Müşteri kabulü ve dönemsel incelemeler, belgeleri elle okuyan analistlere bağlı.
YanıtımızAkıllı belge işleme kimlik, ortaklık yapısı ve fon kaynağı belgelerini çıkarır ve kontrol eder. İşaretlenen vakaları analistler inceler; her kontrol denetim ve yeni AML kural kitabı için kayda geçer.
- Zorluk
Danışmanlar ve hizmet ekipleri tek bir soruyu yanıtlamak için beş sistemde arama yapıyor.
YanıtımızÜrünler, politikalar ve usuller üzerinde erişim yetkilerine uyan bir asistan: kaynaklarını gösterir ve neyin gösterildiğini kaydeder, böylece danışmanlık kayıtları eksiksiz kalır.
- Zorluk
Çekirdek sistemdeki her değişiklik yavaş, pahalı ve riskli.
YanıtımızÇekirdek yetenekleri API’ler ve olay akışları üzerinden açıyor, işlevleri adım adım dışarı taşıyor ve eski yol devreden çıkarılana kadar mutabakatı sürdürüyoruz.
- Zorluk
DORA kaydı ve olay iş akışı tablolarda duruyor.
YanıtımızBilgi kaydını, olay sınıflandırmasını ve bildirim iş akışlarını hizmet yönetimi ve bulut araçlarınıza yerleştiriyor, destekledikleri kritik işlevlere bağlıyoruz.
- Zorluk
Açıklanamayan modeller doğrulamadan geçmiyor.
YanıtımızRisk ve doğrulama ekipleriyle kararlaştırılan bir değerlendirme çerçevesi: test setleri, kararın gerektirdiği yerde açıklanabilirlik, sapma izleme ve belgelenmiş bir insan müdahalesi.
- Zorluk
Düzenleyici raporlar her çeyrek elle mutabakat gerektiriyor.
YanıtımızBCBS 239 ilkelerine uygun, veri soy kütüğü belgelenmiş ve otomatik kalite kontrolleri olan veri hatları; böylece her rakam kaynağına kadar izlenebilir.
Kontrolü öne alan bir referans yapı
Yapay zekânın kanallar ile çekirdek sistemler arasındaki yeri: sonuç doğuran adımlarda bir onay kapısı ve her katmanın yanında işleyen DORA kontrolleri.
Açıklayıcı örnek
Yapay zekâ hizmetleri çekirdek sistemlere yalnızca entegrasyon katmanı üzerinden bağlanır. DORA kontrolleri her bileşene uygulanır.
Diyagramı metin olarak oku
Müşteriler, danışmanlar ve hizmet ekipleri uygulama, web, şube ve iletişim merkezi kanallarını kullanır.
Kanalların arkasında üç yapay zekâ hizmeti bulunur: müşteri kabulü ve KYC belge alımı, bir danışman ve hizmet asistanı ve sonuç doğuran her kararın geçtiği bir analist onay adımı.
Yapay zekâ hizmetleri çekirdek sistemlere yalnızca API’ler ve olay akışlarından oluşan bir entegrasyon katmanı üzerinden ulaşır. Çekirdek sistemler; çekirdek bankacılık veya poliçe yönetimi, CRM ve hizmet platformu ve veri soy kütüğü belgelenmiş bir veri platformudur.
Tüm katmanların yanında DORA kontrolleri işler: BİT risk yönetimi, BİT üçüncü taraf kaydı, olay sınıflandırması ve bildirimi ve dayanıklılık testleri. Her model, model riski yönetimi kapsamında kayda alınır, doğrulanır ve izlenir.
Sonuçtan önce onay
Yapay zekâ taslak hazırlar, veri çıkarır ve öneride bulunur. Kredi, hasar veya hesap kısıtlaması kararları adı belirli bir kişide kalır.
Tasarımdan açıklanabilir
Açıklama düzeyi, doğrulamadan hemen önce eklenmez; tasarım sırasında her karar türü için belirlenir.
Çıkış ve yoğunlaşma riski
Bulut ve model sağlayıcıları, kayıt için belgelenmiş çıkış planları ve ikame yollarıyla seçilir.
Kanıt olarak kayıtlar
Girdiler, çıktılar, model sürümleri ve onaylar saklanır; denetim makamları ve denetçiler her vakayı yeniden kurabilir.
Finans kuruluşları için düzenleme takvimi
Bir teslimat ortağının göstermesi gerekenleri değiştiren tarihler. Ulusal denetim makamları ve Avrupa denetim otoriteleri bunlara kılavuzlar ve teknik standartlar ekler.
Uygulamada
Yapay Zekâ Yasası: Yasaklı uygulamalar yasaklandı, yapay zekâ okuryazarlığı zorunlu
Uygulamada
AMLA: AB Kara Paranın Aklanmasıyla Mücadele Otoritesi faaliyete başlar
Tek kural kitabının hazırlanması ve seçilmiş kuruluşların doğrudan denetimi.
Uygulamada
Anlık Ödemeler Tüzüğü: Avro transferlerinde alıcı doğrulaması zorunlu
Avro alanındaki ödeme hizmeti sağlayıcıları, transfer gerçekleşmeden önce alıcı adını kontrol eder.
Uygulamada
Yapay Zekâ Yasası: Şeffaflık yükümlülükleri uygulanır
Müşterilere bir yapay zekâ sistemiyle muhatap oldukları bildirilmelidir.
2 Ekim 2026 itibarıyla durum
Yaklaşan
AML Tüzüğü: Tek AB kural kitabı uygulanır
Müşteri durum tespiti, gerçek faydalanıcı ve kayıt saklama kuralları uyumlaştırılır.
Yaklaşan
Yapay Zekâ Yasası: Yüksek risk yükümlülükleri uygulanır
Kredi değerliliği değerlendirmesi ile hayat ve sağlık sigortası fiyatlaması dâhil, 2026 değişikliğiyle belirlenen tarih.
Yaklaşan
AMLA: Seçilmiş kuruluşların doğrudan denetimi başlar
Düzenleme ve standartlar başvuru kaynağı
Finans kuruluşlarında yapay zekâ ve platform çalışmalarını en sık belirleyen düzenlemeler ve her birinin bir teslimat programı için anlamı.
Bu genel bakış planlama görüşmelerini desteklemek içindir. Hukuki veya düzenleyici danışmanlık değildir. Tarihler 2 Ekim 2026’da gözden geçirildi.
- DORAKapsamAB geneli
Dijital Operasyonel Dayanıklılık Tüzüğü 17 Ocak 2025’ten beri bankalara, sigorta şirketlerine, yatırım şirketlerine, ödeme kuruluşlarına ve diğer finansal kuruluşlara uygulanıyor. BİT risk yönetimini, olay bildirimini, dayanıklılık testlerini ve temel sözleşme hükümleri dâhil BİT üçüncü taraf riskinin yönetimini kapsar (Madde 30). Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Maliye Bakanı’nın 14 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan bildirimi (Κ.Δ.Π. 252/2025) yetkili makamları belirler: Kıbrıs Merkez Bankası, CySEC, Sigorta Denetçisi ve Mesleki Emeklilik Fonları Sicil Memuru; her biri kendi denetimindeki kuruluşlar için.
Programınız için anlamıBİT tedarikçisi olarak yükümlülüklerinizi destekliyoruz: sözleşme hükümleri, olay bildirimi, çıkış planları, testlere katılım ve kaydınızın ihtiyaç duyduğu bilgiler.
Kaynak(AB) 2022/2554 sayılı Tüzük, EUR-Lex (harici bir site açılır)
- AB Yapay Zekâ YasasıKapsamAB geneli
Gerçek kişilerin kredi değerliliğini değerlendirmek veya hayat ve sağlık sigortasında risk temelli fiyat belirlemek için kullanılan yapay zekâ yüksek risklidir. Sağlayıcılar ve uygulayıcılar risk yönetimi, veri yönetişimi, kayıt tutma, insan gözetimi ve dokümantasyon sağlamalıdır. 2026 değişikliğiyle bu yükümlülükler 2 Aralık 2027’den itibaren uygulanır.
Programınız için anlamıHer kullanım senaryosunu erken sınıflandırıyor, insan gözetimini sürece yerleştiriyor ve model riski çerçevenize uyan dokümantasyon hazırlıyoruz.
Kaynak(AB) 2024/1689 sayılı Tüzük, EUR-Lex (harici bir site açılır)
- AB kara paranın aklanmasıyla mücadele paketi (AMLR ve AMLA)KapsamAB geneli
Kara Paranın Aklanmasıyla Mücadele Tüzüğü, 10 Temmuz 2027’den itibaren müşteri durum tespitine ilişkin ulusal kuralların yerini tek bir AB kural kitabıyla alır. Yeni otorite AMLA ulusal denetim makamlarını koordine eder ve seçilmiş yüksek riskli kuruluşları doğrudan denetleyecektir.
Programınız için anlamıMüşteri kabulü ve inceleme süreçleri tutarlı bir belge yönetimi ve denetim izi gerektirir. Belge alımını ve dosya iş akışlarını bu standarda göre tasarlıyoruz.
Kaynak(AB) 2024/1624 sayılı Tüzük, EUR-Lex (harici bir site açılır)
- GDPR ve otomatik kararlarKapsamAB geneli
Genel Veri Koruma Tüzüğü’nün (GDPR) 22. maddesi, kişilere kendilerini önemli ölçüde etkileyen ve yalnızca otomatik işlemeye dayanan kararlara tabi olmama hakkı tanır. İstisnalar insan müdahalesi ve itiraz hakkı gibi güvenceler gerektirir.
Programınız için anlamıBir kişinin otomatik bir sonucu inceleyebildiği, açıklayabildiği ve değiştirebildiği, bunu yaptığının da kaydedildiği süreçler tasarlıyoruz.
Kaynak(AB) 2016/679 sayılı Tüzük, EUR-Lex (harici bir site açılır)
- MiFID II ve IDD danışmanlık kayıtlarıKapsamAB geneli
Yatırım ve sigorta dağıtımı kuralları uygunluk veya talep ve ihtiyaç değerlendirmesi ile verilen danışmanlığın kaydını ister. Danışmanlara yardımcı olan yapay zekâ bu kaydın bir parçası olur.
Programınız için anlamıAsistanlar ne gösterdiklerini ve hangi kaynakları kullandıklarını kaydeder; böylece danışmanlık dosyası eksiksiz ve incelenebilir kalır.
Kaynak2014/65/AB sayılı Direktif, EUR-Lex (harici bir site açılır)
- PSD2 ve yeni ödeme hizmetleri kurallarıKapsamAB geneli
PSD2 bugün ödeme hizmetlerini ve açık bankacılık erişimini düzenliyor. Halefleri PSD3 ve Ödeme Hizmetleri Tüzüğü üzerinde 2025’te geçici uzlaşmaya varıldı; bir geçiş döneminden sonra dolandırıcılığın önlenmesi ve API performansı gerekliliklerini güçlendirecekler.
Programınız için anlamıBugün kurulan API platformları daha sıkı performans, izleme ve dolandırıcılık verisi paylaşımı yükümlülüklerini öngörmeli.
Kaynak(AB) 2015/2366 sayılı Direktif, EUR-Lex (harici bir site açılır)
Açıklayıcı kullanım senaryoları
Açıklayıcı örnekMüşteri kabulünde KYC belge kontrolü
Kimlik ve ortaklık yapısı belgeleri çıkarılır ve çapraz kontrol edilir; işaretlenen her vakada kararı analist verir.
Danışmanlar için bilgi asistanı
Ürün, politika ve usul sorularına danışmanın erişim yetkileri içinde, kaynaklarıyla birlikte yanıt.
Şikâyetlerin alınması ve yönlendirilmesi
Şikâyetler konu ve aciliyete göre sınıflandırılır, özet taslağıyla yönlendirilir; şikâyet yönetimi kurallarındaki süreler izlenir.
Sigorta hasar başvurularının alınması
Hasar formları, faturalar ve raporlar okunur ve poliçeyle eşleştirilir; ödemeyi hasar uzmanları onaylar.
API’lerin arkasında çekirdek işlevler
Ana bilgisayar işlemleri belgelenmiş API’ler ve olaylar olarak açılır; yeni kanallar toplu dosyalara bağımlı olmaktan çıkar.
Finansal hizmetlerde platformlar
Salesforce
Summit PartnerDanışman çalışma alanları, müşteri kabul süreçleri ve hizmet operasyonları; örneğin birden fazla ülkede müşterisi olan bir yatırım şirketinin müşteri hizmetleri, çekirdek sistemlere ve belge alımına bağlı.
SAP
Gold PartnerMali işler ve grup raporlaması; SAP verileri, veri soy kütüğü belgelenmiş olarak risk ve düzenleyici raporlamaya sunulur.
İş ortaklığı seviyeleri FromNine’a aittir. Ürün adları ilgili sahiplerinin ticari markalarıdır.
Kıbrıs
Kıbrıs Cumhuriyeti’nde DORA ve Avrupa denetimi
DORA kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yetkili makamlar Kıbrıs Merkez Bankası, CySEC, Sigorta Denetçisi ve Mesleki Emeklilik Fonları Sicil Memurudur; her biri kendi denetimindeki kuruluşlar için. Kıbrıs Merkez Bankası kredi kuruluşlarından (ECB’nin doğrudan denetlediklerinin dışında) ve ödeme ile elektronik para kuruluşlarından, CySEC yatırım şirketlerinden, yönetim şirketlerinden ve lisansladığı kripto varlık hizmet sağlayıcılarından, Sigorta Denetçisi sigorta ve reasürans şirketleri ile aracılardan sorumludur. CySEC, denetimindeki kuruluşların büyük BİT kaynaklı olayları kendisine bildirdiğini belirtir.
DORA, Yapay Zekâ Yasası ve AML paketi AB genelinde geçerlidir; 2028’den itibaren bazı kuruluşları doğrudan AMLA denetleyecektir. Teslimatı, kanıtların bir kez üretilip bu makamların her birine gösterilebileceği şekilde tasarlıyoruz: mimari ve model dokümantasyonu, kayıtlar, test sonuçları ve sistem değiştikçe güncel tutulan çıkış planları.
- DORA(AB) 2022/2554 sayılı, finans sektörünün dijital operasyonel dayanıklılığı hakkında Tüzük (DORA) (harici bir site açılır)
- AB Yapay Zekâ Yasası(AB) 2024/1689 sayılı, yapay zekâya ilişkin uyumlaştırılmış kuralları belirleyen Tüzük (Yapay Zekâ Yasası) (harici bir site açılır)
- Kara Para Aklamayla Mücadele Tüzüğü (AMLR)(AB) 2024/1624 sayılı, finansal sistemin kara paranın aklanması veya terörün finansmanı amacıyla kullanılmasının önlenmesi hakkında Tüzük (tek kural kitabı), AMLA ile birlikte (harici bir site açılır)
- Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR)(AB) 2016/679 sayılı Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) (harici bir site açılır)
Sıkça sorulan sorular
Tedarikçi olarak DORA yükümlülüklerimizi nasıl destekliyorsunuz?
DORA’nın gerektirdiği sözleşme hükümlerini kararlaştırıyor, olayları kararlaştırılan kanaldan bildiriyor, çıkış planlarını belgeliyor, dayanıklılık testlerine katılıyor ve BİT üçüncü taraf kaydınızın ihtiyaç duyduğu bilgileri sağlıyoruz. Kıbrıs Cumhuriyeti’nde bu kayıt, kuruluşunuzu denetleyen makam için hazırlanır: Kıbrıs Merkez Bankası, CySEC, Sigorta Denetçisi veya Mesleki Emeklilik Fonları Sicil Memuru.
Yapay zekâ kredi veya sigorta risk değerlendirmesi kararlarında kullanılabilir mi?
Kullanılabilir; Yapay Zekâ Yasası kapsamında yüksek riskli bir kullanım olarak, risk yönetimi, veri yönetişimi, kayıt tutma, insan gözetimi ve dokümantasyonla. Kararı bir kişinin vermesini ve açıklayabilmesini sağlayacak şekilde tasarlıyoruz; otomatik kararlarla ilgili GDPR güvenceleri de korunur.
Modeller ve veriler nerede çalışıyor?
Risk iştahınızın izin verdiği ortamda: kendi bulut kiracılığınızda, bir genel bulutun AB bölgesinde veya hassas iş yükleri için kendi tesislerinizde. Model ve barındırma seçimleri, üçüncü taraf kaydınız için çıkış seçenekleriyle birlikte belgelenir.
Çekirdek platformumuzu değiştirmemiz gerekiyor mu?
Hayır. Varsayılan olarak entegre ediyor ve adım adım modernize ediyoruz: önce çekirdeğin çevresinde API’ler ve olaylar, işlevleri yalnızca getirisi olduğunda dışarı taşıma ve eski yol devreden çıkana kadar mutabakat.
Düzenlemeye tabi süreçlerde üretken yapay zekâyı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Yayından önce risk ve doğrulama ekiplerinizle kararlaştırılan test setleri ve kalite ölçütleriyle, yayından sonra izlemeyle ve belirsiz çıktılar için inceleme adımlarıyla. Süreç, bazı çıktıların yanlış olacağını varsayar ve bunları insanlara yönlendirir.
Finansal hizmetler programınızı konuşalım
Müşteri kabulünde, danışmanlıkta veya hasar süreçlerinde yapay zekâ mı planlıyorsunuz, ya da BT ortamınızı DORA testlerine mi hazırlıyorsunuz? Kullanıcılar kadar denetim makamları için de tasarlayan mühendislerle konuşun.