อภิธานศัพท์
คำศัพท์เบื้องหลัง AI ซอฟต์แวร์ และกฎหมายดิจิทัล
คำนิยามสั้นและเข้าใจง่ายของคำที่พบในโครงการของเราและในเว็บไซต์นี้ ตั้งแต่ Retrieval-Augmented Generation ไปจนถึง NIS2 และ PDPA แต่ละคำลิงก์ไปยังหน้าที่อธิบายลึกขึ้น และสำหรับกฎหมาย ลิงก์ไปยังเอกสารทางการ
เขียนสำหรับทีมที่ทำงานทั้งกับประเทศไทยและสหภาพยุโรป ซึ่งคำศัพท์ของยุโรปและของไทยมักแตกต่างกัน
48 คำ
AI และข้อมูล
12 คำ
- กลไกควบคุม AI
การควบคุมรอบโมเดลภาษาที่ทำให้การใช้งานอยู่ในขอบเขตที่ตกลงไว้ ได้แก่ การตรวจข้อมูลขาเข้าและขาออก การจำกัดหัวข้อ การปิดบังข้อมูลส่วนบุคคล การตรวจสิทธิ์ก่อนเรียกใช้เครื่องมือ และขั้นตอนอนุมัติสำหรับการดำเนินการที่มีผลกระทบ
ชื่อเรียกอื่นguardrails
อ่านเพิ่มเติมเอเจนต์ AI และระบบอัตโนมัติ
- การค้นหาเชิงเวกเตอร์
การค้นหาตามความหมายแทนการจับคำที่ตรงกันทุกตัวอักษร ระบบแปลงข้อความเป็นเวกเตอร์ตัวเลข (embeddings) แล้วหาข้อความที่เวกเตอร์ใกล้กับคำถาม ในทางปฏิบัติมักใช้ร่วมกับการค้นหาด้วยคำสำคัญ เพราะรหัส ชื่อ และเลขมาตราต้องค้นหาแบบตรงตัว
ชื่อเรียกอื่นการค้นหาเชิงความหมาย, เอ็มเบดดิง (embeddings)
อ่านเพิ่มเติมค้นหาความรู้ในองค์กร
- การประมวลผลเอกสารอัจฉริยะ (IDP)
การอ่าน จัดประเภท และดึงข้อมูลจากเอกสาร เช่น แบบฟอร์ม ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี ใบรับรอง และจดหมายที่สแกน โดยรวมการรู้จำข้อความ การวิเคราะห์โครงร่างเอกสาร และโมเดลภาษาเข้าด้วยกัน ค่าที่ดึงได้แต่ละค่ามีคะแนนความเชื่อมั่น และค่าที่ต่ำกว่าเกณฑ์จะส่งให้คนตรวจสอบ
ชื่อเรียกอื่นIntelligent Document Processing, document intelligence
อ่านเพิ่มเติมประมวลผลเอกสารอัจฉริยะ
- การประเมินผล AI
การทดสอบระบบ AI อย่างเป็นระบบกับชุดคำถามหรือเอกสารอ้างอิงตามเกณฑ์ที่ตกลงไว้ เช่น ความถูกต้อง การอ้างอิงแหล่งที่มา ความครบถ้วน และการปฏิเสธเมื่อไม่ทราบคำตอบ การประเมินทำก่อนเริ่มใช้งานจริง และทำซ้ำทุกครั้งที่โมเดล พรอมต์ หรือข้อมูลเปลี่ยน
ชื่อเรียกอื่นการทดสอบประเมินผล, evals
ในโครงการของเราเราตกลงชุดทดสอบและค่าเกณฑ์การยอมรับกับคุณก่อนเริ่มสร้าง และรายงานผลที่วัดได้
อ่านเพิ่มเติมวิศวกรรม AI และ Generative AI
- การสร้างข้อมูลเท็จของ AI
ผลลัพธ์ของ AI ที่ฟังดูมั่นใจแต่ไม่มีแหล่งที่มาหรือข้อเท็จจริงรองรับ ลดได้แต่ไม่หายไปทั้งหมด ด้วยการให้คำตอบอิงแหล่งที่ค้นคืนมา บังคับให้อ้างอิงแหล่งที่มา ให้ระบบตอบได้ว่าไม่ทราบ และวัดอัตราการเกิดในการประเมิน
ชื่อเรียกอื่นhallucination, AI หลอน
- การสร้างคำตอบเสริมด้วยการค้นคืน (RAG)
รูปแบบที่ระบบค้นคืนข้อความที่เกี่ยวข้องจากแหล่งที่ได้รับอนุมัติก่อน เช่น ขั้นตอนปฏิบัติงาน นโยบาย หรือแฟ้มเรื่อง แล้วให้โมเดลภาษาตอบจากข้อความเหล่านั้นเท่านั้น คำตอบอ้างอิงเอกสารและหัวข้อได้ และระบบเคารพสิทธิ์การเข้าถึงของผู้ใช้ตั้งแต่ขั้นค้นคืน
ชื่อเรียกอื่นRetrieval-Augmented Generation
- การให้คนอยู่ในกระบวนการ
การออกแบบที่ให้คนตรวจทาน แก้ไข หรืออนุมัติผลลัพธ์ของ AI ก่อนผลลัพธ์นั้นมีผล สำหรับระบบ AI ความเสี่ยงสูง EU AI Act กำหนดให้มีการกำกับดูแลโดยมนุษย์อย่างมีประสิทธิผล โดยคนที่มีความสามารถและอำนาจในการเข้าแทรกแซง
ชื่อเรียกอื่นhuman in the loop, การอนุมัติโดยมนุษย์, การกำกับดูแลโดยมนุษย์
- ผลิตภัณฑ์ข้อมูล
ชุดข้อมูลที่บริหารแบบผลิตภัณฑ์ มีเจ้าของที่ระบุชื่อ โครงสร้างที่มีเอกสาร ตัวชี้วัดคุณภาพที่เผยแพร่ กฎการเข้าถึงที่ชัดเจน และรอบการปรับปรุงที่ตกลงไว้ เพื่อให้ทีมอื่นใช้ได้โดยไม่ต้องถามว่าสร้างมาอย่างไร
ชื่อเรียกอื่นdata product
อ่านเพิ่มเติมข้อมูลและการวิเคราะห์
- โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM)
โครงข่ายประสาทเทียมที่ฝึกด้วยข้อความจำนวนมหาศาลเพื่อทำนายคำถัดไป ร่าง สรุป จัดประเภท และดึงข้อมูลจากข้อความได้หลายภาษา แต่ไม่ใช่ฐานข้อมูลข้อเท็จจริง หากไม่อ้างอิงแหล่งข้อมูลขององค์กรเอง โมเดลอาจให้คำตอบที่อ่านลื่นไหลแต่ผิด
อ่านเพิ่มเติมวิศวกรรม AI และ Generative AI
- เอเจนต์ AI
ซอฟต์แวร์ที่ใช้โมเดลภาษาวางแผนและดำเนินการทีละขั้นเพื่อไปสู่เป้าหมาย เช่น ค้นหาข้อมูล กรอกแบบฟอร์ม หรือเรียกใช้ API เอเจนต์ทำงานภายในสิทธิ์และเครื่องมือที่ได้รับ และบันทึกได้ทุกขั้นตอน
ชื่อเรียกอื่นAI agent
ในโครงการของเราเราให้สิทธิ์เอเจนต์แคบที่สุดเท่าที่ยังทำงานได้ และให้คนตรวจก่อนทุกการดำเนินการที่มีผลกระทบ
- Data Lakehouse
แพลตฟอร์มข้อมูลที่เก็บข้อมูลในรูปแบบไฟล์และตารางแบบเปิดบนที่เก็บข้อมูลแบบออบเจกต์ราคาประหยัดเหมือน Data Lake และเพิ่มความสามารถแบบคลังข้อมูล ได้แก่ ธุรกรรม โครงสร้างข้อมูล การควบคุมการเข้าถึง และ SQL รูปแบบตารางแบบเปิด เช่น Apache Iceberg และ Delta Lake ทำให้แนวทางนี้เป็นไปได้
อ่านเพิ่มเติมข้อมูลและการวิเคราะห์
- MLOps และ LLMOps
แนวปฏิบัติที่ทำให้ระบบ Machine Learning และโมเดลภาษาทำงานได้อย่างเชื่อถือได้ในระบบใช้งานจริง ได้แก่ การจัดเวอร์ชันของโมเดล พรอมต์ และข้อมูล การประเมินอัตโนมัติ ไปป์ไลน์การนำขึ้นใช้งาน และการติดตามคุณภาพ ต้นทุน และเวลาตอบสนอง
สถาปัตยกรรมและวิศวกรรม
12 คำ
- ดิจิทัลทวิน
แบบจำลองดิจิทัลของสินทรัพย์ กระบวนการ หรือเครือข่ายทางกายภาพ ที่อัปเดตตามข้อมูลจากของจริงอยู่ตลอด ใช้ติดตามสภาพ ทดสอบการเปลี่ยนแปลงก่อนลงมือจริง และวางแผนบำรุงรักษา โมเดล 3 มิติที่ไม่มีข้อมูลสดไม่ใช่ดิจิทัลทวิน
ชื่อเรียกอื่นdigital twin
อ่านเพิ่มเติมการผลิตและอุตสาหกรรมคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐาน
- แนวทาง API-first
แนวทางที่ออกแบบและตกลงอินเทอร์เฟซของระบบก่อน โดยทั่วไปเป็นข้อกำหนด OpenAPI หรือ AsyncAPI แล้วจึงพัฒนาตาม ระบบอื่น พันธมิตร และหน้าจอผู้ใช้จึงเชื่อมต่อผ่าน API ที่มีเอกสารและเวอร์ชัน แทนการเข้าถึงฐานข้อมูลโดยตรง
อ่านเพิ่มเติมการเชื่อมต่อระบบและ API
- แบบจำลองข้อมูลร่วม (Common Information Model) (CIM)
กลุ่มมาตรฐาน IEC (IEC 61970, IEC 61968 และ IEC 62325) ที่อธิบายโครงข่ายไฟฟ้า สินทรัพย์ และการสื่อสารในตลาดไฟฟ้าด้วยแบบจำลองข้อมูลร่วมชุดเดียว ผู้ดูแลโครงข่ายใช้มาตรฐานนี้เพื่อให้ระบบวางแผน ระบบปฏิบัติการ และระบบตลาดอธิบายโครงข่ายในแบบเดียวกัน
อ่านเพิ่มเติมพลังงานและสาธารณูปโภค
- แพลตฟอร์มการเชื่อมต่อระบบแบบบริการ (iPaaS)
แพลตฟอร์มบนคลาวด์สำหรับสร้างและใช้งานการเชื่อมต่อระบบ มีตัวเชื่อมต่อสำเร็จรูป การแปลงข้อมูล การประสานงาน และการติดตามอยู่ในที่เดียว ตัวอย่างเช่น SAP Integration Suite และ MuleSoft
อ่านเพิ่มเติมการเชื่อมต่อระบบและ API
- มาตรฐาน Industry Foundation Classes (IFC)
มาตรฐานข้อมูลแบบเปิดสำหรับแบบจำลองข้อมูลอาคาร (BIM) เผยแพร่โดย buildingSMART และเป็น ISO 16739-1 เวอร์ชัน IFC 4.3 เพิ่มงานโครงสร้างพื้นฐาน ได้แก่ ราง ถนน ท่าเรือ ทางน้ำ และสะพาน เพื่อให้ข้อมูลสินทรัพย์ส่งต่อระหว่างการออกแบบ การก่อสร้าง และการดำเนินงานได้โดยไม่ต้องพิมพ์ใหม่
อ่านเพิ่มเติมคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐาน
แหล่งที่มาทางการISO 16739-1:2024 (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- รายการส่วนประกอบซอฟต์แวร์ (SBOM)
รายการที่เครื่องอ่านได้ของส่วนประกอบและไลบรารีที่ซอฟต์แวร์ใช้ โดยทั่วไปอยู่ในรูปแบบ SPDX หรือ CycloneDX ช่วยให้เห็นได้เร็วว่าช่องโหว่ที่เพิ่งประกาศส่งผลต่อคุณหรือไม่ Cyber Resilience Act กำหนดให้ผู้ผลิตจัดทำ SBOM สำหรับผลิตภัณฑ์ของตน
ชื่อเรียกอื่นSoftware Bill of Materials
- รูปแบบ Strangler Fig
วิธีเปลี่ยนระบบเดิมทีละขั้น โดยวางส่วนหน้า (facade) ไว้ข้างหน้าระบบเก่า ย้ายฟังก์ชันไปยังบริการใหม่ด้านหลังทีละส่วน และปลดระวางระบบเก่าเมื่อไม่มีคำขอใดส่งไปที่ระบบนั้นอีก วิธีนี้หลีกเลี่ยงการสลับระบบครั้งเดียวที่มีความเสี่ยงสูง
อ่านเพิ่มเติมปรับปรุงระบบเดิมให้ทันสมัย
- สถาปัตยกรรมแบบขับเคลื่อนด้วยเหตุการณ์
สถาปัตยกรรมที่ระบบเผยแพร่เหตุการณ์ ซึ่งเป็นข้อเท็จจริง เช่น “ได้รับคำขอแล้ว” หรือ “ตรวจสอบค่ามิเตอร์แล้ว” ไปยังตัวกลาง (broker) และระบบอื่นตอบสนองในจังหวะของตนเอง ช่วยลดการผูกติดกันระหว่างระบบ ระบบหนึ่งจึงเปลี่ยนแปลงหรือขัดข้องได้โดยไม่หยุดระบบอื่น
ชื่อเรียกอื่นevent-driven architecture
อ่านเพิ่มเติมการเชื่อมต่อระบบและ APIสถาปัตยกรรมและการให้คำปรึกษา
- Cloud Landing Zone
สภาพแวดล้อมคลาวด์ที่เตรียมไว้ล่วงหน้า มีโครงสร้างบัญชีหรือ subscription ระบบยืนยันตัวตน เครือข่าย นโยบาย การบันทึกล็อก และเกณฑ์ความปลอดภัยพร้อมก่อนระบบงานแรกจะย้ายเข้ามา ทำให้โครงการต่อ ๆ ไปเร็วขึ้น และการควบคุมสม่ำเสมอ
ชื่อเรียกอื่นแลนดิงโซนบนคลาวด์
อ่านเพิ่มเติมวิศวกรรมคลาวด์และแพลตฟอร์ม
- Sovereign Cloud
บริการคลาวด์ที่ตำแหน่งของข้อมูล การดำเนินงานของบริการ และเขตอำนาจทางกฎหมายที่ใช้บังคับ อยู่ภายใต้การควบคุมของยุโรปหรือของประเทศ คำนิยามแตกต่างกันไป โครงการระดับประเทศ เช่น SecNumCloud ของฝรั่งเศส เพิ่มข้อกำหนดที่ชัดเจนเรื่องการคุ้มครองจากกฎหมายนอกสหภาพยุโรป
ชื่อเรียกอื่นคลาวด์อธิปไตย
อ่านเพิ่มเติมวิศวกรรมคลาวด์และแพลตฟอร์มภาครัฐ
- Unified Namespace (UNS)
รูปแบบสถาปัตยกรรมในภาคการผลิตที่ตัวกลางเหตุการณ์ (event broker) ส่วนกลางเก็บสถานะปัจจุบันของโรงงาน จัดตามโรงงาน พื้นที่ สายการผลิต และเครื่องจักร ระบบต่าง ๆ เผยแพร่ข้อมูลไปยังและรับข้อมูลจากตัวกลางนี้ แทนการเชื่อมต่อกันทีละคู่
อ่านเพิ่มเติมการผลิตและอุตสาหกรรม
- Zero Trust
โมเดลความปลอดภัยที่ไม่เชื่อถือผู้ใช้ อุปกรณ์ หรือบริการใดเพียงเพราะตำแหน่งในเครือข่าย ทุกคำขอต้องผ่านการยืนยันตัวตน การอนุญาต และการประเมินจากตัวตน สถานะอุปกรณ์ และบริบท และได้รับสิทธิ์เท่าที่งานต้องใช้
กฎหมายและมาตรฐาน
24 คำ
- กฎหมายการทำงานร่วมกันได้ของยุโรป
ระเบียบของสหภาพยุโรปว่าด้วยการทำงานร่วมกันได้ข้ามพรมแดนของบริการภาครัฐ หน่วยงานภาครัฐต้องประเมินผลกระทบด้านการทำงานร่วมกันได้ของบริการภาครัฐดิจิทัลข้ามยุโรปที่สร้างใหม่หรือเปลี่ยนแปลง และแบ่งปันและนำโซลูชันด้านการทำงานร่วมกันได้กลับมาใช้ซ้ำผ่านพอร์ทัลกลางได้
ชื่อเรียกอื่นInteroperable Europe Act
- กฎหมายข้อมูลของสหภาพยุโรป
ระเบียบของสหภาพยุโรปว่าด้วยการเข้าถึงและการใช้ข้อมูลอย่างเป็นธรรม ใช้บังคับตั้งแต่ 12 กันยายน 2568 ให้ผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมต่อเข้าถึงข้อมูลที่ผลิตภัณฑ์นั้นสร้างขึ้น ทำให้การเปลี่ยนบริการคลาวด์และบริการประมวลผลข้อมูลง่ายขึ้น และจำกัดข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมเกี่ยวกับการแบ่งปันข้อมูล
ชื่อเรียกอื่นData Act
- กฎหมายความยืดหยุ่นทางไซเบอร์ของสหภาพยุโรป (CRA)
ระเบียบของสหภาพยุโรปที่กำหนดข้อกำหนดด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์สำหรับผลิตภัณฑ์ที่มีองค์ประกอบดิจิทัล ทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ที่วางตลาดในสหภาพยุโรป ผู้ผลิตต้องจัดการช่องโหว่ตลอดระยะเวลาสนับสนุน และรายงานช่องโหว่ที่ถูกใช้โจมตีอยู่ตั้งแต่ 11 กันยายน 2569 ส่วนหน้าที่หลักใช้บังคับตั้งแต่ 11 ธันวาคม 2570
ชื่อเรียกอื่นCyber Resilience Act
- กฎหมายความยืดหยุ่นในการดำเนินงานด้านดิจิทัล (DORA)
ระเบียบของสหภาพยุโรปว่าด้วยความยืดหยุ่นในการดำเนินงานด้านดิจิทัลของภาคการเงิน ใช้บังคับตั้งแต่ 17 มกราคม 2568 ครอบคลุมการบริหารความเสี่ยงด้าน ICT การรายงานเหตุการณ์ การทดสอบความยืดหยุ่น และการบริหารผู้ให้บริการ ICT ภายนอก รวมถึงข้อกำหนดด้านสัญญาและทะเบียนข้อมูล
- กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของสหภาพยุโรป (GDPR)
ระเบียบของสหภาพยุโรปว่าด้วยการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล ใช้บังคับตั้งแต่ 25 พฤษภาคม 2561 กำหนดหลักการ เช่น การจำกัดวัตถุประสงค์และการเก็บข้อมูลเท่าที่จำเป็น สิทธิของเจ้าของข้อมูล และหน้าที่ของผู้ควบคุมและผู้ประมวลผลข้อมูล รวมถึงการประเมินผลกระทบสำหรับการประมวลผลที่มีความเสี่ยงสูง GDPR ใช้กับผู้ควบคุมข้อมูลนอกสหภาพยุโรปที่เสนอสินค้าหรือบริการให้แก่บุคคลในสหภาพยุโรปหรือเฝ้าติดตามพฤติกรรมของบุคคลเหล่านั้นด้วย
อ่านเพิ่มเติมประกาศความเป็นส่วนตัว
แหล่งที่มาทางการกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของสหภาพยุโรป (GDPR), ระเบียบ (EU) 2016/679 (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- กฎหมายว่าด้วยการเข้าถึงได้ของยุโรป (EAA)
คำสั่งของสหภาพยุโรปที่กำหนดให้ผลิตภัณฑ์และบริการบางประเภทต้องเข้าถึงได้สำหรับคนพิการ รวมถึงอีคอมเมิร์ซ บริการธนาคารสำหรับผู้บริโภค หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ และเว็บไซต์ แอปพลิเคชัน และตั๋วอิเล็กทรอนิกส์ของบริการขนส่งผู้โดยสาร ใช้บังคับผ่านกฎหมายของแต่ละประเทศสมาชิกตั้งแต่ 28 มิถุนายน 2568
ชื่อเรียกอื่นEuropean Accessibility Act
- คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC)คำศัพท์ของไทย
หน่วยงานกำกับดูแลตาม PDPA ประกอบด้วยคณะกรรมการและสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) ซึ่งรับแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล คณะกรรมการออกประกาศที่กำหนดรายละเอียด เช่น หลักเกณฑ์การแจ้งเหตุการละเมิดซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ 15 ธันวาคม 2565 และหลักเกณฑ์การส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปยังต่างประเทศซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ 24 มีนาคม 2567
ชื่อเรียกอื่นสคส.
- คำสั่งว่าด้วยความยืดหยุ่นของหน่วยงานสำคัญ (CER)
คำสั่งของสหภาพยุโรปว่าด้วยความยืดหยุ่นทางกายภาพและเชิงองค์กรของหน่วยงานสำคัญใน 11 ภาคส่วน รวมถึงพลังงาน คมนาคม สาธารณสุข น้ำดื่ม และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ประเทศสมาชิกต้องระบุหน่วยงานสำคัญของตนภายใน 17 กรกฎาคม 2569 จากนั้นหน่วยงานเหล่านั้นต้องประเมินความเสี่ยงและดำเนินมาตรการด้านความยืดหยุ่น
อ่านเพิ่มเติมพลังงานและสาธารณูปโภคคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐาน
แหล่งที่มาทางการคำสั่ง (EU) 2022/2557 (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- โครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ (CII)คำศัพท์ของไทย
หน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศคือหน่วยงานที่ พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562 กำหนดให้มีหน้าที่เพิ่มเติมด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ หน่วยงานเหล่านี้ได้รับการกำหนดผ่านหน่วยงานกำกับดูแลของแต่ละภาคส่วน และประกาศที่ออกเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2567 กำหนดหน้าที่ เช่น การเฝ้าระวัง การทดสอบความพร้อม และการประสานงานกับ ThaiCERT
- แนวทางการเข้าถึงเนื้อหาเว็บ (WCAG)
แนวทางของ W3C สำหรับเนื้อหาเว็บที่ทุกคนเข้าถึงได้ จัดเป็นเกณฑ์ความสำเร็จระดับ A, AA และ AAA ระดับ AA เป็นเป้าหมายที่ใช้ทั่วไปในการจัดซื้อจัดจ้างและในกฎหมาย เวอร์ชันปัจจุบันคือ WCAG 2.2 และมาตรฐานยุโรป EN 301 549 สร้างบนแนวทางนี้ ในประเทศไทย มาตรฐาน มอก. 2565-2555 ด้านการเข้าถึงเว็บไซต์นำ WCAG 2.0 มาใช้ และอยู่ระหว่างปรับปรุงตาม WCAG 2.2
- มาตรฐาน IEC 62443
ชุดมาตรฐานสากลด้านความปลอดภัยของระบบอัตโนมัติและระบบควบคุมในอุตสาหกรรม แบ่งพื้นที่ออกเป็นโซนที่เชื่อมกันด้วยช่องทาง (conduit) กำหนดระดับความปลอดภัย และแบ่งความรับผิดชอบระหว่างเจ้าของสินทรัพย์ ผู้รวมระบบ และผู้จัดหาผลิตภัณฑ์
อ่านเพิ่มเติมการผลิตและอุตสาหกรรมพลังงานและสาธารณูปโภค
แหล่งที่มาทางการมาตรฐานชุด IEC 62443 (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- ระบบทางเทคนิคตามหลักการขอครั้งเดียว (OOTS)
ระบบของสหภาพยุโรปภายใต้ระเบียบ Single Digital Gateway ที่หน่วยงานภาครัฐใช้แลกเปลี่ยนหลักฐานทางการข้ามพรมแดนตามคำขออย่างชัดแจ้งของประชาชนหรือบริษัท เพื่อให้ผู้คนไม่ต้องส่งเอกสารที่ภาครัฐมีอยู่แล้วซ้ำ หน้าที่ตามระบบนี้ใช้บังคับตั้งแต่ 12 ธันวาคม 2566
- วอลเล็ตอัตลักษณ์ดิจิทัลของยุโรป (EUDI Wallet)
แอปพลิเคชันวอลเล็ตภายใต้ระเบียบ eIDAS ฉบับปรับปรุง ที่ผู้คนใช้เก็บข้อมูลตัวตนและเอกสารรับรอง เช่น ปริญญาบัตรหรือใบอนุญาต แบ่งปันเฉพาะข้อมูลที่บริการต้องใช้ และลงลายมือชื่อในเอกสารได้ ทุกประเทศสมาชิกต้องจัดให้มีวอลเล็ตอย่างน้อยหนึ่งแบบ และบริการภาครัฐและเอกชนจำนวนมากจะต้องยอมรับวอลเล็ตนี้
- สกมช. (NCSA)คำศัพท์ของไทย
สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ หน่วยงานรับผิดชอบตาม พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562 โดยมี ThaiCERT อยู่ภายใต้สำนักงาน
- สพร. (DGA)คำศัพท์ของไทย
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หน่วยงานด้านรัฐบาลดิจิทัลของไทย โดยมี พ.ร.บ.การบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562 เป็นฐานทางกฎหมายของรัฐบาลดิจิทัล
อ่านเพิ่มเติมภาครัฐ
แหล่งที่มาทางการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) (สพร.) (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- e-GPคำศัพท์ของไทย
ระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ของกรมบัญชีกลาง ภายใต้ พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 การอุทธรณ์ผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) และผลการคัดเลือกต้องยื่นผ่าน e-GP ภายใน 7 วันทำการ
ชื่อเรียกอื่นระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์
อ่านเพิ่มเติมภาครัฐ
แหล่งที่มาทางการระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) ของกรมบัญชีกลาง (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- e-Tax Invoice & e-Receiptคำศัพท์ของไทย
ระบบใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์และใบรับอิเล็กทรอนิกส์ของกรมสรรพากร ซึ่งผู้ประกอบการเลือกใช้โดยสมัครใจ ไม่ใช่ข้อบังคับให้ใช้ใบแจ้งหนี้อิเล็กทรอนิกส์ระหว่างธุรกิจ บริษัทที่ออกใบแจ้งหนี้ให้ลูกค้าในยุโรปอาจต้องใช้ช่องทางของยุโรป เช่น Peppol แยกต่างหาก
ชื่อเรียกอื่นใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์และใบรับอิเล็กทรอนิกส์
- ETDAคำศัพท์ของไทย
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ดูแลกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งรับรองผลทางกฎหมายของข้อมูลและลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ และมีศูนย์ AI Governance Practice Center (AIGPC) ที่ให้แนวทางด้านธรรมาภิบาล AI ณ พฤศจิกายน 2569 ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ที่มีผลใช้บังคับ
ชื่อเรียกอื่นสพธอ., สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
- EU AI Act
ระเบียบของสหภาพยุโรปว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) จัดระบบ AI ตามระดับความเสี่ยง แนวปฏิบัติบางอย่างเป็นสิ่งต้องห้าม ระบบความเสี่ยงสูงต้องเป็นไปตามข้อกำหนดด้านข้อมูล เอกสาร การกำกับดูแลโดยมนุษย์ และความแม่นยำ และระบบบางประเภทมีหน้าที่ด้านความโปร่งใส ข้อห้ามใช้บังคับตั้งแต่ 2 กุมภาพันธ์ 2568 หน้าที่ด้านความโปร่งใสตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2569 และหน้าที่สำหรับระบบความเสี่ยงสูงตามภาคผนวก III ตั้งแต่ 2 ธันวาคม 2570 ตามการแก้ไขในปี 2569 กฎหมายนี้ใช้กับผู้ให้บริการและผู้ใช้งานระบบ AI นอกสหภาพยุโรปด้วย หากผลลัพธ์ของระบบถูกนำไปใช้ในสหภาพยุโรป
ชื่อเรียกอื่นกฎหมาย AI ของสหภาพยุโรป, ระเบียบ (EU) 2024/1689
- ISO/IEC 27001
มาตรฐานสากลสำหรับระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ องค์กรที่ได้รับการรับรองมีระบบที่ผ่านการตรวจประเมินสำหรับระบุความเสี่ยงด้านความปลอดภัย เลือกมาตรการควบคุม และปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง FromNine ได้รับการรับรอง ISO/IEC 27001
อ่านเพิ่มเติมความเชื่อมั่นและการปฏิบัติตามกฎหมาย
แหล่งที่มาทางการISO/IEC 27001:2022 (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- NIS2
คำสั่งของสหภาพยุโรปว่าด้วยความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ของหน่วยงานสำคัญยิ่งและหน่วยงานสำคัญในภาคส่วนต่าง ๆ เช่น พลังงาน คมนาคม สาธารณสุข โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และการบริหารราชการ กำหนดมาตรการบริหารความเสี่ยง ความปลอดภัยของห่วงโซ่อุปทาน และการรายงานเหตุการณ์ ได้แก่ การแจ้งเตือนเบื้องต้นภายใน 24 ชั่วโมงและการแจ้งเหตุภายใน 72 ชั่วโมง ใช้บังคับผ่านกฎหมายของแต่ละประเทศสมาชิกซึ่งแตกต่างกัน ผู้ให้บริการดิจิทัลบางประเภทที่ไม่ได้จัดตั้งในสหภาพยุโรปแต่ให้บริการในสหภาพยุโรปต้องแต่งตั้งผู้แทนในประเทศสมาชิก
ชื่อเรียกอื่นคำสั่ง NIS2, คำสั่ง (EU) 2022/2555
- PDPAคำศัพท์ของไทย
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของไทย ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 27 พฤษภาคม 2562 และใช้บังคับเต็มรูปแบบตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2565 กำหนดหน้าที่ของผู้ควบคุมและผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล เช่น การแจ้งวัตถุประสงค์และระยะเวลาการเก็บรักษา มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม และการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล และใช้กับผู้ควบคุมข้อมูลนอกประเทศไทยที่เสนอสินค้าหรือบริการให้แก่บุคคลในประเทศไทย หรือเฝ้าติดตามพฤติกรรมของบุคคลในประเทศไทยด้วย
ชื่อเรียกอื่นพ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562
ในโครงการของเราเราออกแบบวัตถุประสงค์ การเข้าถึงข้อมูล และระยะเวลาการเก็บรักษาโดยคำนึงถึง PDPA และ GDPR ไปพร้อมกัน
- Peppol
เครือข่ายและชุดข้อกำหนดระหว่างประเทศสำหรับแลกเปลี่ยนเอกสารธุรกิจแบบมีโครงสร้าง เช่น ใบแจ้งหนี้และใบสั่งซื้อ ผ่านจุดเชื่อมต่อ (access point) ที่ได้รับการรับรอง เบลเยียมกำหนดให้ใช้ใบแจ้งหนี้อิเล็กทรอนิกส์แบบมีโครงสร้างระหว่างธุรกิจตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 โดยมี Peppol เป็นช่องทางหลัก บริษัทไทยที่ออกใบแจ้งหนี้ให้ลูกค้าในยุโรปจึงอาจได้รับคำขอให้ส่งผ่าน Peppol
อ่านเพิ่มเติมe-Tax Invoice ในประเทศไทยและ Peppol สำหรับลูกค้าในยุโรปOdoo
แหล่งที่มาทางการOpenPeppol (peppol.org) (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- ThaIDคำศัพท์ของไทย
แอปพลิเคชันพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัลของกรมการปกครองสำหรับคนไทย ซึ่งเชื่อมต่อกับแพลตฟอร์ม NDID ที่ธนาคารใช้
อ่านเพิ่มเติมภาครัฐ
แหล่งที่มาทางการแอปพลิเคชัน ThaID สำหรับพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัลของกรมการปกครอง (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
ประเทศไทย
คำศัพท์ของยุโรป และแนวปฏิบัติของไทย
คำศัพท์ส่วนใหญ่ในหน้านี้กำหนดในระดับสหภาพยุโรป แต่องค์กรในประเทศไทยพบคำศัพท์อีกชุดหนึ่งจากกฎหมายของไทย เช่น PDPA ผู้ควบคุมและผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล โครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ และระบบ e-Tax Invoice & e-Receipt เราจึงเพิ่มคำศัพท์ของไทยไว้ในหมวดที่เกี่ยวข้องและระบุไว้ว่าเป็นคำศัพท์ของไทย ส่วนคำศัพท์ของยุโรปเกี่ยวข้องเมื่อผลิตภัณฑ์ บริการ หรือผลลัพธ์ของระบบไปถึงสหภาพยุโรป
- คำสั่ง NIS2 ของสหภาพยุโรปคำสั่ง (EU) 2022/2555 ว่าด้วยมาตรการเพื่อความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ร่วมในระดับสูงทั่วสหภาพยุโรป (NIS2 Directive) (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- กฎหมายว่าด้วยการเข้าถึงได้ของยุโรป (European Accessibility Act)คำสั่ง (EU) 2019/882 ว่าด้วยข้อกำหนดด้านการเข้าถึงได้สำหรับผลิตภัณฑ์และบริการ (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- กฎหมาย AI ของสหภาพยุโรป (EU AI Act)ระเบียบ (EU) 2024/1689 ว่าด้วยกฎเกณฑ์ที่สอดคล้องกันเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence Act) (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ใช้บังคับรวมถึงผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลนอกประเทศไทยที่เสนอสินค้าหรือบริการให้แก่บุคคลในประเทศไทย หรือเฝ้าติดตามพฤติกรรมของบุคคลในประเทศไทย (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
- พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562 กำหนดหน้าที่ของหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ โดยมีสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) เป็นหน่วยงานรับผิดชอบ (เปิดเว็บไซต์ภายนอก)
ต้องการคำอธิบายคำศัพท์ในบริบทของคุณ
คำนิยามช่วยได้เพียงระดับหนึ่ง บอกเราว่าคุณกำลังเจอคำถามเรื่องกฎหมายหรือสถาปัตยกรรมข้อใด แล้วเราจะอธิบายว่าเรื่องนั้นมีความหมายอย่างไรต่อระบบของคุณ